تاريخ علماى بلخ ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ٢٥٥

[ 126 ] جويبر بن سعيد ازدى بلخى

افراد زيادى از علماى اهل سنّت روايات او را انكار كرده‌اند و تا آنجا پيش رفته‌اند كه او را كذّاب و ديوانه خوانده‌اند . « 1 »

ابو القاسم جويبر بلخى از شاگردان ضحاك بن مزاحم بلخى بود و تفسير را در خدمت او فراگرفت و در اين علم صاحب‌نظر شد . وى پس از استادش به تدريس علم حديث و تفسير پرداخت . روايات او دربارهء شناخت تاريخ بشر معروف است . وى رواياتش را چنان دلنشين و جذّاب بيان مىكرد كه هر عالم و عامى را به‌سوى خود مىكشاند .

سفيان بن سعيد مىگويد اگر جبير نبود علم ضحاك بن مزاحم بلخى به دنيا معرفى نمىشد .

ابو القاسم جويبر بلخى در علم تفسير نيز صاحب‌رأى بوده و در اين فن تأليفاتى داشته است .

دربارهء تاريخ وفات اين مرد بزرگ اختلاف‌نظر وجود دارد ، ولى قول صحيح‌تر آن است كه وى در بين سالهاى 141 تا 150 درگذشته است . « 2 »

( 1 ) - تهذيب الكمال ، ج 5 ، ص 166 . ( 2 ) - تهذيب الكمال ، ج 5 ، ص 167 ؛ و نيز براى اطلاع بيشتر ر . ك : سؤالات أبى عبيد الآجرى ، ج 1 ، ص 336 ؛ اخبار القضاة ، ج 1 ، ص 53 ؛ الجرح و التعديل ، ج 2 ، ص 540 ؛ الاكمال ، ج 2 ، ص 164 ؛ ميزان الاعتدال ، ج 1 ، ص 427 ؛ الكاشف ، ج 1 ، ص 190 ؛ تقريب التهذيب ، ج 1 ، ص 139 ؛ تهذيب التهذيب ، ج 2 ، ص 123 ؛ المجروحين ، ج 1 ، ص 217 ؛ تاريخ الصغير ، ج 2 ، ص 107 ؛ تاريخ الدورى ، ج 2 ، ص 89 ؛ احوال الرّجال ، جوزجانى ، ش 43 ؛ المغنى ، ج 1 ، ش 1208 .