تاريخ علماى بلخ ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ٢١٣

حكم قتل بشّار

مهدى عباسى پس از خواندن آن اشعار ، حكم اعدام بشار را صادر كرد . درحالىكه او را به‌سوى شط مىبردند ، مؤذن أذان ظهر را مىگفت . بشّار نيز با صداى رسا شروع به اذان گفتن كرد . مأمور اجراى حكم گفت : اين چه اذان است كه مىگويى ؟

گفت : اذان مرگ ، مأمور گفت : اى مرتد كافر ، تو اين أذان را أذان مرگ نام نهاده‌اى . آنگاه خليفهء ظالم به ابن نهيك كه يكى از جلادان بود دستور داد او را به سينهء كشتى ببند و هفتاد شلاق بزن تا بميرد . او را در حضور مهدى شلاق زدند . وى به هر شلاق استرجاع مىگفت ؛ يعنى إِنَّا لِلَّهِ وَ إِنَّا إِلَيْهِ راجِعُونَ ، يكى از نزديكان مهدى گفت : يا امير المؤمنين او در عوض‌بسم اللّه ، استرجاع مىگويد ، بشّار گفت : واى بر تو مگر اين سفرهء غذا است كه من‌بسم اللّه بگويم ، گفت : الحمد للّه بگو ، بشّار پاسخ داد آيا اين نعمت پروردگار است كه من الحمد للّه بگويم ؟

او را هفتاد تازيانه زدند و در حالت مرگ به دريا انداختند . اقوامش بدن بىجان او را به بصره برده ، به خاك سپردند .

عده‌اى از محقّقان مىگويند : بشّار صالح بن داود برادر يعقوب - وزير مهدى حاكم بصره - را هجو كرد و گفت :

هم حملوا فوق المنابر صالحا * أخاك فضحت من أخيك المنابر

وقتى كه اين خبر به يعقوب رسيد به حضور مهدى رفت و گفت : يا امير المؤمنين اين كور مشرك چگونه به خود جرأت مىدهد كه خليفه را هجو كند ؟

خليفه مستبد عباسى او را هفتاد تازيانه زد و بدن نيمه‌جانش را به دجله انداخت .

آب بدن او را به بصره برد . مردم بصره او را از دريا گرفتند و به خاك سپردند . آنها به جاى شعار اين دوبيتى را مىخواندند :

سترى حول سريرى * حسّر ايلطمى لطما

يا قتيلا قتلته * عبدة الحوراء ظلما

در روز تشيع جنازهء بشّار بن برد - شاعر بلندآوازهء فارسى نژاد - تمام مردم بصره شركت كردند و عليه حكومت خودكامهء مهدى عباسى شعار دادند . آنها بشّار را كشتهء قوم ستمگر مىخواندند .