سخنوران نامى معاصر ايران ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ٤٦٤

چكامه

هست بقاى قوى و محو ضعيفان * عادت اين چرخ گرد گرد ستمگر

كيست قوى آنكه متكى شده بر خويش * كيست ضعيف آنكه تكيه كرده به ديگر

جانوران جز به خويش تكيه ندارند * ز آبى و خاكى بزرگ و كوچك يكسر

دسته‌اى اندر زمين به باد به پرواز * دستهء ديگر ميان بحر شناور

يك‌تن از آنها به ديگرى نگشايد * چشم اميد ارچه عاجز آيد و مضطر

صبحدم از لانه جانور چو برآيد * راند در عرصهء حيات تكاور

گاه به كوه اندر است و گاه به صحرا * گه به كمر جسته گه به جوى و گهى جر

لشكر دشمن هزارها به كمينش * ليك نينديشد از سياهى لشكر

يك‌تنه با دشمنان نبرد نمايد * تكيه به خويش و به فضل خالق اكبر

شام گر آيد به‌سوى خيمه‌گه خويش * سرمست از فتح ، چون مبارز صفدر

جانور اين و طريق زندگيش اين * انسان از جانور چراست به كمتر

لاف زنى كه من اشرفم ز خلايق * تاج شرف خودبه‌خود گذاشته بر سر

ليكن در عرصهء حيات نباشى * جانورى پست را برابر و همسر

نيست شريف آنكه چشم دوخته بر غير * بلكه به چشم من است خوار و محقّر

تكيه به خود كن در اين جدال حياتى * جز تو ، تو را نيست پشت و تكيهء ديگر

پاى به هر عايقى كه باشد در پيش * بگذار از آن به فرّ جنبش بگذر

قلزم اگر مانع است هان نهراسى * از زبر آن به بال همّت بر پر

همّت انسان نگر كه از سر دريا * بگذرد و كف پاى او نشود تر

آنچه كه اسباب زندگانى دنياست * داده طبيعت تو را و خالق داور

ز آنچه عطاى طبيعت است به حيوان * بهره تو را داده‌اند بهتر و برتر

چبود آن برترى خرد كه به فرّش * تاج كرامت نهاده انسان بر سر

جانوران را به راه زندگى خويش * هست همى مشكلات بىحد و بىمر

ليك تو را مشكلات زندگى آسان * گشته به نور همان همايون گوهر

لاجرم ار مشكليت ساخته مغلوب * ور كه نيى بهر زندگانى درخور

اين گنه از توست نز قصور طبيعت * تنبلى توست نه نحوست اختر

كوشش و جديت است امر الهى * تكيه به خود كردن است گفتِ پيمبر

راه حيات و سعادت اين است اين است * كور اگر نيستى و نيستى ار كر