سخنوران نامى معاصر ايران ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ٤٦

راه راست

ز گنج و خواسته بس روشنى پديد آيد * ولى چه سود يكى را كه جان و دل عمياست

ز نيك خوردن و پوشيدن آفتى نرسد * براى آنكه بر آيين مردمى پوياست

ولى ز جور و جفا كس خطِ امان نگرفت * فسرده گردد آن گل كه ريشه‌اش بىپاست

نه تيزهوشى چشم خرد توان دانست * كه از كجى نتوان هيچ رستگارى خواست

دروغ را به دروغ كسى قبول نكرد * مگر دو روزى كز مكر و حيله راست‌نماست

به نادرستى هيچ آدمى جمال نيافت * مگر به نام درستى دمى خورى آراست

به سرفرازى و آزادگى كسى نرسيد * كه پيش خلق ز نامردمى همى رسواست

درون خانهء ناپاكى آرميدن ، نيست * كه در جماعت ناپاك هر تنى تنهاست

دو راهزن را بر خويش اعتمادى نيست * ور اين نباشد گيتى پر از فريب و رياست

به پايه‌اى چو يكى خشت كج نهد عيب است * و گر سراسر ، كج بود ، پايه ناپاياست

تو بد توانى كردن كه ديگران نكنند * و گر تمامى بد كرد ، روزگار سياست

تو مفت دانى ، خوردن كه خلق كار كند * چو خلق جمله شود مفت‌خوار جمله گداست

گرفتم آنكه ندانند قدر نيكى را * نياز نيست در آنجا كه عقل راهنماست

كس ار درستى و پاكى نخواست گو نخرد * طلا به خاك توان ريخت ليك باز طلاست

يكى نيافته مقدار آدميّت را * چه جاى جستن از او كيمياى قدر و بهاست

مثل زنيم بدين‌سان و گرنه در همه حال * همان‌كه بد كند او نيز نيك را جوياست

شرابخواره بترسد ز هم‌پيالهء خويش * همان دروغزن از هم‌زبان خود به جفاست

فراغ خاطر از آن خانه رخت بربندد * كه مكر و خدعه و نيرنگ و غدر را مأواست

دو روز جلوه بدكار را قياس مگير * كه پول قلب اگر هست عاقبت رسواست

اگر كسى شترى مرده يافت مرداريست * نه گوشت يافت كه مر گوشت را بها پيداست

و گر ز باغ كسى ميوه خورد طرّارى * جزاى دوست كز اقرار آن به شرم و حياست

حساب نيك و بد اين است ور كسى نشنيد * همان بس است كه قسام عافيت بيناست

حقيقتيست كه حق پاسدار عافيت است * نصيب نيك و بد از عافيت درست سزاست

خوشى نيايد آن كز كجى خوشى طلبد * كه تشنگى به سراب اى رفيق نتوان كاست

درست گفت كه گفت آنكه راستى راستى * كه رستگارى با راستى همى همتاست