سخنوران نامى معاصر ايران ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ٣٨٠

گربهء دست‌آموز

به يك‌دو هفته چنان شد كه حاضران گفتند * يكى ز آدميان در لباس جانور است

سپس بخواست شهنشه وزير را و بگفت * ببين به جانورى كز بشر نبيه‌تر است

ببين به گريه كه در پيش تخت من بر پاى * ستاده شمع به كف از غروب تا سحر است

رها نموده عنان طبيعت از تعليم * گسسته بند شباهت ز مادر و پدر است

وزير گفت كلام شه است شاه كلام * دل ملوك به فرمان حىّ دادگر است

ولى به تربيت گربه غرّه نتوان بود * كه چون سرشت مساعد نه تربيت هدر است

سرشت تلخ چو دارد درخت اگر آبش * ز جوى خلد دهى تيره‌رنگ و تلخ‌بر است

ملك به پاسخ وى گفت طرح معقولات * قبيح دان چو مخالف به حسن و با نظر است

دليل عقل اگر بر هوا كند پرواز * چو شد مخالف حسن و نظر شكسته پر است

ببين به گربه و صحبت بنه كه انكارت * در اين قضيه چو انكار ضوء در قمر است

در اين ميانه ز سوراخ خانه موشى جست * كه گربه موش چو بيند ز هوش بىخبر است

فكند گربه ز كف شمع را و در پى موش * دويد هر سو چونان كه خوى جانور است

فتاد شعلهء آتش ز شمع در ايوان * چنان كه گفتى ايوان تنور پرشرر است

برهنه پاى شه اندر گريز و خاصانش * يكى فتاده ز ايوان يكى دوان ز در است