تاريخ تذكره هاى فارسى ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ٦٨١

ترجمهء مؤلف :

و از شعر ضياء مغول برمىآيد كه وى حاكم شهر بنارس بوده :

« حاكم شهر بنارس ، عادل كسرى وقار * گوهر عزّ و شرافت ، داور عالىتبار . . . الخ »

( ص 53 )

و از قصيدهء نحيف است كه :

تويى كه دولت و اقبال چاكر بختت * تويى كه امر تو نه چرخ اختيار كند . . .

غمى مخور تو « نحيف » از حسود كافر كيش * كه ذو الفقار على كار ذو الفقار كند »

( ص 112 - 113 )

و هلال شاعر مثنوى موشحى در ستايش وى گفته كه از حرف اول مصراعهاى آن نام : « منشى ذو الفقار على خان بهادر » استخراج مىشود ، و بيت اول آن اينست « 1 » :

« مهر تابان خاور اقبال * نورافزاى بدر برج كمال »

( ص 116 ) و در پايان كتاب مىنويسد : « . . . تكلف بر طرف ، اگرچه بشعر گفتن و درّ نظم سفتن ميلى نكرده و گاهى آنچه در مستى بيخودى خاويده دربند تحرير آن نبوده ، مگر بمصداق :

شعر گفتن گرچه در سفتن بود * ليك فهميدن به از گفتن بود

از به دو روشن شدن شمع شعور و عنفوان بهارستان نشو و نما پيوسته با وجود اشغال ضرورى شبانه‌روزى شاهد نازك خيالى و دقيقه‌فهمى فنون نظم و نثر را چون دل دربر گرفته ، لمحه‌يى خود را از دريوزه‌گرى فضل الهى معاف نمىدارد :

اين منم عاشق جمال سخن * كز دوعالم مراد من سخن است


( 1 ) - آقاى دكتر خيام‌پور تصور كرده‌اند كه « منشى ذو الفقار عليخان بهادر » نام هلال شاعرست و همين‌طور هم در فهرست آورده‌اند .