تاريخ تذكره هاى فارسى ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ٦٣٥

ترجمهء مؤلف :

آتشكدهء فنا خاكستر گرديد ، راقم حروف اين غزل را در تمام ديوانش انتخاب نموده :

غزل

كنم ز ساده‌دلى بند ديده مژگان را * بمشت خس نتوان بست راه طوفان را

جگرفشان شده‌ام باز ، جاى آن دارد * كه لاله‌زار كنم دامن و گريبان را

هميشه زلف ترا اضطراب در كارست * چگونه جمع كند خاطر پريشان را

شبى خيال تو آمد بخواب و آسوديم * دگر ز هم نگشاديم چشم گريان را

برهمن از تو سخن بىدليل مىخواهم * كه اعتبار نباشد دليل و برهان را »

« مرآة الخيال ، ص 139 - 140 »

گويى فقط عرفاى شاعر و شعراى عارف را مىسزد كه در عين مسلمانى دم از بتكده و دير و صنم‌پرستى و زنّاربندى زنند ، و اگر شاعر هندوى عارفى برهمن تخلص در مقطع غزلى دم از كعبه زد ، و با مناسبات لفظى و معنوى بيت را چنان ادا كرد كه بديوانى برابر بود ، بايد بناروا او را تخطئه كرد ، و در حقش چنين ظلمى روا داشت ، زهى خودخواهى و خهى بىانصافى !

آثار ديگر وى عبارتست از : منشآت برهمن ، چهارچمن ، گلدستهء عشق ، تحفة الانوار ، نگارنامه ، تحفة الفصحا ، مجمع الفقراء ، نادر النكات يا سؤال و جواب بابالعل با داراشكوه در باب تصوف هند ، ديوان اشعار .