تاريخ تذكره هاى فارسى ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ٣٥
افضل التذكار فى ذكر الشعراء و الاشعار تأليف افضل مخدوم پيرمستى بخارى در 1322 ق
ه ق تأليف شده و مشهور به تذكرهء افضل است .
اين تذكره يكى از مآخذ عمدهء صدر الدّين عينى در تأليف كتاب نمونهء ادبيات تاجيك بوده و بيست و چهار مورد از آن نقل كرده است .
ترتيب تراجم اين كتاب الفبايى و نثر آن منشيانه است و در بخارا بسال 1326 ه ق با مجالس النفائس و باغ ارم كه ذكر هريك در جاى خود خواهد آمد بطبع سنگى رسيده است .
خليلى افغان نام و نسب مؤلف را در كتاب آثار هرات ( ج 2 ص 206 ) افضل پيرمستى بن محمد اشرف صديقى هروى نوشته ، و صدر الدّين عينى در نمونهء ادبيات تاجيك ( ص 217 - 221 ) ترجمه‌اش را چنين بقلم آورده است :
« افضل مخدوم پيرمستى بخارايى - افضل قاعده‌دان‌ترين شعراى عهد آخرين است ، در ميدان خيلاى دعوى بيدلى نمىبرآيد ، نظم و نثر را بغايت روان و ساده مىسرايد ، بفرمايش امير عبد الاحد تذكرة الشعرايى مشتمل بر تراجم حال معاصرين نوشته ( از 1023 تا 1322 ) هرچند بنا بر خاطر امير درين كتاب شعرا را صريحا تنقيد نكرده ، سره و سقط را در يك قطار جلوه داده است ، مع ذلك به ادباى معاصرين بسبب احياى نامشان منت بزرگى نهاده است .
افضل در سال 1334 روز دوشنبه 12 ذىالحجه در قصبهء كجدمك در خانهء خود از تومان پيرمست بخارا وفات كرده در آنجا مدفون شد .
فقير را در مرثيه و تاريخ وفات او چند پارچه شعرست . . .
از آثار افضل :
نه برينست دل من نه برآنست دل من * هرچه مرضاى تو باشد بهمانست دل من
چه بگويم به تو از حال دل زار حزينم * كه چنينست دلم يا كه چنانست دل من
بنوازم بكرم يا به ادا يا بنگاهى * كه ز درد و المت ناله‌كشانست دل من
. . . الخ »