تاريخ تذكره هاى فارسى ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ٥١٨

خزينهء گنج تأليف مير عماد الدّين محمود بن مير حجة اللّه اسدآبادى همدانى متخلص به الهى در قرن يازدهم

خزينهء گنج تأليف مير عماد الدّين محمود بن مير حجة اللّه اسدآبادى همدانى متخلص به الهى در قرن يازدهم

خزينهء گنج تأليف مير عماد الدّين محمود بن مير حجة اللّه اسدآبادى همدانى متخلص به الهى در قرن يازدهم

مشتمل بر شرح احوال و منتخب آثار چهارصد نفر از شعراى قرن نهم و دهم و بعضى از شعراى قرن هشتم به ترتيب حروف تهجى از ابن يمين فريومدى تا همايون پادشاه .

فهرست‌نويسان دو نسخه بيشتر ازين كتاب نشان نداده‌اند ، و آن هر دو بدون فاتحه و خاتمه است و احتمال داده‌اند كه مؤلف توفيق تمام آن را نيافته باشد .

1 - برلين ، شمارهء 646 به خط مؤلف ،

2 - اشپرنگر ، شمارهء 11 .

آغاز : « صاحب مقطعات موعظت‌آيين امير محمود مشهور به ابن يمين » .

اسامى شعراى اين تذكره را اشپرنگر در فهرست خود ( ص 67 - 87 ) آورده است .

مآخذ مؤلف عبارتست از : تذكرهء دولتشاه ، مجالس النفائس ، مذكّر احباب ، مقالة الابرار ، مجالس عبد القادر ، تحفهء سامى ، جواهر العجائب ، عرفات العاشقين ، كه ازين عده بجز مذكر احباب بقيه جزو مآخذ مؤلف عرفات است كه بعضى از آنها مانند مقالة الابرار در آن تاريخ فقط در دست تقى اوحدى بوده و هيچ تذكره‌نويسى بجز وى مستقيما از آن استفاده نكرده است . ازين‌رو مىتوان احتمال داد كه ميرالهى مواد اصلى و عمدهء كتاب خود را از عرفات گرفته باشد .

اين نكته نيز قابل ذكرست كه با وجود شهرتى كه ميرالهى در زمان خود داشته و طول مدت اقامت او در هند ( 1021 - 1063 ) و ملازمت جهانگير و شاهجهان ، هيچيك از مورخان و تذكره‌نويسان عصرى در طى احوالش كوچك‌ترين اشارتى بدين نكرده‌اند كه وى تذكره‌يى تأليف كرده باشد .