تاريخ تذكره هاى فارسى ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ٤٦٤

حيات الشعراء تأليف محمد عليخان متين كشميرى در نيمهء دوم قرن دوازدهم

مرتبه عن قريب بمنصبى و وقايع‌نگارى گجرات شاه دولا مأمور شده به گجرات شتافتند ، و بعد عزل وقايع‌نگارى گجرات پادشاه قدرشناس غائبانه به خدمت بخشىگرى و وقايع‌نگارى سركار بهكر و سركار سيوستان برنواخت ، و قول متين كه در لشكر اعظم شاه ايشان غزلى تصنيف كردند ، برهان بر بطلان آن قويست كه مير عبد الجليل مرحوم هر قسم شعر از قصيده و مثنوى و رباعى و غيرها بنظم آورده‌اند ، اما توجه بغزل نداشته‌اند ، و در تمام عمر يك غزل بتقريبى در سلك نظم كشيده‌اند ، مطلعش اينست :

چون يار رنجه كرد بگلگشت باغ پا * گل پيش كرد سركه بنه بر دماغ پا . . . »

« تذكرهء بىنظير ، ص 113 »

عبد الحكيم حاكم لاهورى در ترجمهء شاه‌آفرين لاهورى مىنويسد كه :

« محمد عليخان متين پسر حسام الدّين متوطن كشمير در تذكرهء خود اين بيت شاه‌آفرين را باندك تغيير مطلع كرده بنام خويش نوشته :

در مشربى كه ماييم آلوده دامنى نيست * ساغر به كف چو تصوير ، رنديم و پارساييم

حال آنكه اين فقير سى سال پيش ازين ، بيت مذكوره را در ديوان مرحوم ديده و در سخن‌فهمان لاهور بيت مذكور بنام شاه مرحوم اشتهار تمام دارد » .

« تذكرهء مردم ديده ، ص 23 »

بنا به شرحى كه از قول دو تذكره‌نويس عصرى مذكور افتاد اعتبار گفته و نوشتهء متين معلومست .