تاريخ تذكره هاى فارسى ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ٤١٧

جواهر العجائب تأليف سلطان محمد بن اميرى هروى متخلص به فخرى در 963 هجرى

جواهر زواهر از لچهمى نراين شفيق اورنگ‌آبادى ( قرن 12 )

جواهر زواهر از لچهمى نراين شفيق اورنگ‌آبادى ( قرن 12 )

مؤلف اختر تابان در ضمن معرفى مآخذ خود ازين تذكره هم نام برده است ، ولى در شمار آثار شفيق اورنگ‌آبادى صاحب تذكره‌هاى گل رعنا و شام غريبان چنين اثرى مذكور نيست .

« رك : اختر تابان ، ص 4 »

جواهر العجائب تأليف سلطان محمد بن اميرى هروى متخلص به فخرى در 963 هجرى

جواهر العجائب تأليف سلطان محمد بن اميرى هروى متخلص به فخرى در 963 هجرى

در شرح احوال و ذكر آثار بيست و پنج تن از زنان سخنگوست ، به ترتيب تاريخ كه از مهستى شروع مىشود و به نسايى ختم مىگردد ، و اين نخستين تذكره‌ايست كه در احوال شاعرات تأليف و تدوين يافته است .

فخرى هروى بتصريح خود اين تذكره را در آغاز جلوس جلال الدّين محمد اكبر شاه ( - 963 ه ) تأليف كرده و به جيجى بيگم معروف به ما هم اتكه مادر رضاعى اكبر شاه و والدهء ادهم خان كوكه تقديم داشته است ، چنان كه گويد :

كامگار بخت و دولت ما هم بلقيس قدر * آنكه شد پرورده او را درّ شاهى در كنار

بر سپهر نيك‌رايى ماه تابانى تمام * آن‌چنان ماهى كه خورشيدش بود آيينه‌دار . . .

ياد كردم نازنينان را در اقليم سخن * گفتم از من تحفه‌يى پيش تو باشد يادگار