تاريخ تذكره هاى فارسى ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ٣٣١
در سبب تأليف گويد :
اين رشته شامل تراجم 133 شاعر قديم و جديدست تا پايان قرن دوازدهم به ترتيب حروف تهجى كه با اسدى شروع و به يتيمى ختم مىشود .
رشتهء دوم : در افكار ابكار و واردات غيبى اعليحضرت خاقان گيتىستان و احوال بعضى شاهزادگان تاجدار و امراى نامدار ، و چون سلطان عادل را منزل در دلست ، بدان جهت آن رشته را در قلب جا داديم ، تا اين زر قلب را باكسير التفات طلاى بىغش فرمايند .
اين رشته شامل تراجم سيزده نفرست به ترتيب سن از خاقان تا حاجب .
رشتهء سوم : در احوال شعراى معاصرينست ، و اسامى شعرا به ترتيب حروف تهجى است مگر در شاهزادگان كه تقدم سن در آنها منظور گرديد .
درين رشته پنجاه و هفت شاعر مذكورند كه با اتابك اعظم ميرزا ابو القاسم قائم مقام شروع و به واله پايان مىپذيرد .
آغاز : « الحمد للّه رب العالمين و الصلاة و السلام على خير خلقه محمد و آله اجمعين ، زينت هر كتاب ثناى حضرت رب‌الاربابيست كه ذكر محامد ذاتش در تذكره و بيان نگنجد » .
انجام : « منت خداى را كه اين كتاب بدون اغماض و اغراض بپايان رسيد ، و زينت محفل اصحاب دل گرديد ، بر ارباب دانش معلومست كه منظورى جز ترتيب انتخاب اشعار شعرا بوجه صواب نبوده است ، و الا خاتمه‌يى به جهت احوال خود ترتيب مىداشتيم ، و خاتمهء كتاب و كار ما بر وجه صواب دعاى دولت دوران عدت شهنشاه جهان و قبلهء عالم و عالميان و وليعهد خسرو گيتىستانست كه خاتمهء امورشان بخير باد ، به حق محمد و آله الامجاد » .
در سبب تأليف گويد :
در سبب تأليف گويد :
« . . . اما بعد مؤلف كتاب بندهء جان‌نثار و كمترين چاكر درگاه شهنشاه دين‌پناه تاجدار بهمن قاجار اگرچه فرزند داور دادگر بىهمال نايب‌السلطنه بىزوال .
سزاوار و شايستهء تاج و گاه * نگهبان اسلام عباس شاه