تاريخ تذكره هاى فارسى ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ١٩٩

تذكرهء بىنظير تأليف سيّد عبد الوهّاب افتخار بخارى دولت‌آبادى در 1172 ه ق

ساير شعراى اين تذكره احوال و اشعارشان بتفصيل بيشتر در تذكره‌هاى آزاد بلگرامى ( يد بيضا ، خزائه عامره ، سرو آزاد ) و مجمع النفائس تأليف سراج الدّين عليخان آرزو و تذكرهء مردم ديده تأليف حاكم لاهورى و هميشه بهار تأليف اخلاص و حيات - الشعراء تأليف متين و تذكرة الشعراى وارسته آمده است .

دكتر سيد عليرضاى نقوى پاكستانى دربارهء تذكرهء بىنظير چنين اظهارنظر كرده است :

« اشعار منتخب شعرا نيز غالبا مفصل و لطيف است ، و نمودار ذوق عالى مؤلف است ، و اين اشعار را مؤلف از ديوانهاى اكثر شعرا خودش انتخاب و گل‌چين نموده است .

از حيث جامعيت شرح حال و خوبى انتخاب اشعار ، اين تذكره را مىتوان جزو بهترين تذكره‌هاى فارسى شمرد ، البتّه اين تذكره زياد مفصّل نيست ، اما هرچه هست نعز و زبده است » .

منقول از كتاب تذكره‌نويسى فارسى در هند و پاكستان ، ص 396 .

تذكرهء بىنظير بسال 1940 ميلادى باهتمام سيد منظور على با يك مقدمهء انگليسى در اله‌آباد در 157 + 13 صفحه بطبع سربى رسيده است .

ترجمهء مؤلف در تذكرهء بىنظير ( ص 33 - 38 ) و در سرو آزاد ( ص 241 - 243 ) و در شمع انجمن ( ص 39 - 46 ) مسطورست .

اجمالا اينكه وى از سادات بخاريست و نسبش به مخدوم جهانيان ( سيد جلال - الدّين حسين ) مىپيوندد ، و مولد و منشاء او احمد نگر پايتخت سلاطين نظامشاهى است ، و بتقريب مصاهرت حاكم دولت‌آباد در آن شهر اقامت گزيده ، با مقدمات عربى و ادبيات فارسى و طب آشنايى داشته و بسيار بد شعر مىگفته .

ابيات ذيل از مجموع پنجاه و سه بيت كه در تذكرهء بىنظير مندرجست به زحمت انتخاب شد :