تاريخ تذكره هاى فارسى ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ١٩٥

تذكرهء بىنظير تأليف سيّد عبد الوهّاب افتخار بخارى دولت‌آبادى در 1172 ه ق

عشق پيچان اين تمنا بدار همت بلند پيچيد ، از رياض آثار و اشعار معنىطرازان متأخرين بنا بر تازگى اين مرغزار ، سامان طرح چمنى برداشت . . . و تحرير اين تأليف از آغاز صد دوازدهم هجرى قرار داد ، و زبان قلم را به نشر آثار معنىطرازان هفتاد و دو سال برگشاد . . . الخ » ( ص 1 - 2 ) .

چگونگى تأليف : مؤلف هرجا كه از منابع اهل هند استفاده كرده است ، مانند :

اخبار الاخيار ( ص 20 ) تذكرة الشعراى وارسته ( ص 5 ) حيات الشعراء ( ص 3 ، 55 ، 113 ) سرو آزاد ( ص 5 ، 115 ) مآثر الامراء ( ص 85 ، 132 ، 135 ، 143 ) مآثر الكرام ( ص 5 ) هميشه بهار ( ص 20 ، 55 ) در ضمن تراجم يادآور شده ، ولى بيست و سه فقره ترجمهء شعراى ذيل را كه از تذكرة المعاصرين حزين اقتباس و تلخيص كرده ، مأخذ هيچيك را مذكور نداشته است :

نام شاعر / شمارهء صفحهء تذكرهء بىنظير / شمارهء صفحهء تذكرة المعاصرين

شفايى اثر شيرازى / 16 / 74

مير معصوم اصيل حايرى / 21 / 93

بديع اصفهانى / 48 / 82

خليل اللّه طالقانى / 62 / 24

ميرزا داود متولى / 62 / 51

راهب اصفهانى / 67 / 118

سخاى لارى / 74 / 95

شكيب شيرازى / 77 / 34

شمس الدّين محمد گيلانى / 78 / 111

شوكت بخارى / 75 / 66

صاحب كاشانى / 83 / 28

طالع گيلانى / 86 / 110