تاريخ تذكره هاى فارسى ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ١٠١

بساتين الخاقانية تأليف عليرضا ميرزاى قاجار متخلص به شهره در حدود اواسط قرن سيزدهم هجرى

بساتين الخاقانية تأليف عليرضا ميرزاى قاجار متخلص به شهره در حدود اواسط قرن سيزدهم هجرى

بساتين الخاقانية تأليف عليرضا ميرزاى قاجار متخلص به شهره در حدود اواسط قرن سيزدهم هجرى

اين كتاب مشتملست بر پنج بستان و هر بستان تذكرهء مستقلى است در تراجم يك دسته از سخن‌سرايان قديم و جديد تا زمان تأليف بشرح ذيل :

1 - بستان العشاق در ذكر غزل‌سرايان .

2 - بستان البدائع در ذكر قطعه‌گويان .

3 - بستان الفضائل در ذكر قصيده‌سرايان .

4 - بستان المعارف در ذكر مثنوىسرايان .

5 - بستان الصنائع در ذكر رباعىسرايان .

مؤلف در هر مجلد پس از تمهيد مقدمه و بيان مقصود ، نخست تراجم شعرا را به ترتيب حروف تهجى مذكور داشته ، آنگاه يك فهرست الفبايى از صاحبان تراجم با ذكر شمارهء صفحه يا صفحاتى كه اشعار هريك از ايشان در آن مسطورست ترتيب داده و سپس اشعار منتخب را آورده است .

ازين مجموعه فقط بستان العشاق و بستان الصنائع و بستان الفضائل شناخته شده است ، و از سه بستان ديگر بالفعل نشانى در دست نيست .

از مدت تأليف بساتين پنجگانه اطلاع دقيقى نداريم ، ولى تاريخ تأليف دو بستان اخير الذكر معلومست ، چه در بستان العشاق ذيل شهره ( تخلص مؤلف ) مسطورست كه : « اينك كه سنهء 1248 هجريست » و در بستان الفضائل تاريخ اتمام كتاب 29 ربيع الثانى سال 1251 ه - ق ذكر شده و مؤلف تصريح كرده است كه :

« اين يك جلد در مدت چهار سال سمت اختتام پذيرفت » .

از آنجا كه هريك از اجزاء بساتين الخاقانية نام جداگانه دارد و تذكرهء مستقلى محسوب مىشود ، هركدام را در جاى خود مذكور داشتيم ، زيراكه مؤلف درين كار