زندگينامه رجال و مشاهير ايران ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ٣٦٣

پانويس‌ها

همگنانم فقا زنند همى * كه ترا جز زبان الكن نيست

من نرفتم بباغ با طفلان * بهر پژمردگان ، شكفتن نيست

گل اگر بود مادر من بود * چونكه او نيست ، گل به گلشن نيست

گل من ، خارهاى پاى من است * گر گل و ياسمين و سوسن نيست

اوستادم نهاد لوح بسر * كه چو تو ، هيچ طفل كودن نيست

من كه هر خط نوشتم و خواندم * بخت با خواندن و نوشتن نيست

پشت سر اوفتادهء فلكم * نقص حطى و جرم كلمن نيست

مزد بهمن همى ز من خواهند * آخر اين آذر است ، بهمن نيست

چرخ ، هر سنگ داشت بر من زد * ديگرش سنگ ، در فلاخن نيست

چه كنم ، خانهء زمانه خراب * كه دلى از جفاش ، ايمن نيست

( 44 ) - نمونه‌اى از اشعار سياسى ، اجتماعى پروين :

برزگرى پند به فرزند داد * كاى پسر ، اين پيشه پس از من تراست

مدت ما ، جمله به محنت گذشت * نوبت خون خوردن و رنج شماست

كشت كن آنجا كه نسيم و نمى است * خرمى مزرعه ، ز آب‌وهواست

دانه ، چو طفلى است در آغوش خاك * روز و شب ، اين طفل به نشو و نماست

ميوه دهد شاخ ، چو گردد درخت * اين هنر دايهء باد صباست

دولت نوروز نپايد بسى * حمله و تاراج خزان در قفاست

دور كن از دامن انديشه دست * از پى مقصود برو تات پاست

هرچه كنى كشت ، همان بدروى * كار بد و نيك ، چو كوه و صداست

سبزه بهر جاى كه رويد ، خوش است * رونق باغ ، از گل و برگ و گياست

راستى آموز ، بسى جوفروش * هست در اين كوى ، كه گندم نماست

نان خود از بازوى مردم مخواه * گر كه تو را بازوى زورآزماست

سعى كن ، اى كودك مهد اميد * سعى تو بنا و سعادت بناست

تجربه مىبايدت اوّل ، نه كار * صاعقه در موسم خرمن ، بلاست

* * *

گفت چنين ، كاى پدر نيك راى * صاعقه ما ستم اغنياست