زندگينامه رجال و مشاهير ايران ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ٣٦٢

پانويس‌ها

( 43 ) - نمونه‌اى از اشعار عاطفى پروين :

كودكى كوزه‌اى شكست و گريست * كه مرا پاى خانه رفتن نيست

چه كنم ، اوستاد اگر پرسد * كوزهء آب ازوست ، از من نيست

زين شكسته شدن ، دلم بشكست * كار ايام ، جز شكستن نيست

چه كنم ، گر طلب كند تاوان * خجلت و شرم ، كم ز مردن نيست

گر نكوهش كند كه كوزه چه شد * سخنيم از براى گفتن نيست

كاشكى دود آه مىديدم * حيف دل را شكاف و روزن نيست

چيزها ديده و نخواسته‌ام * دل من هم دل است آهن نيست

روى مارد نديده‌ام هرگز * چشم طفل يتيم ، روشن نيست

كودكان گريه مىكنند و مرا * فرصتى بهر گريه كردن نيست

دامن مادران خوش است ، چه شد * كه سر من ، به هيچ دامن نيست

خواندم از شوق ، هركه را مادر * گفت با من ، كه مادر من نيست

از چه يك دوست بهر من نگذاشت * گر كه با من ، زمانه دشمن نيست

ديشب از من ، خجسته روى بتافت * كاز چه معنيت ، ديبه بر تن نيست

من كه ديبا نداشتم همه عمر * ديدن ، اى دوست چون شنيدن نيست

طوق خورشيد ، اگر زمرد بود * لعل من هم ، به هيچ معدن نيست

لعل من چيست ، عقده‌هاى دلم * عقد خونين ، به هيچ معدن نيست

اشك من ، گوهر بناگوشم * اگرم گوهرى به گردن نيست

كودكان را كليج هست و مرا * نان خشك از براى خوردن نيست

جامه‌ام را به نيم‌جو نخرند * اين‌چنين جامه ، جاى ارزن نيست

ترسم آنگه دهند پيراهنم * كه نشانى و نامى از تن نيست

كودكى مىگفت : مسكن تو كجاست * گفتم آنجا كه هيچ مسكن نيست

رقعه ، دانم زدن به جامهء خويش * چه كنم ، نخ كم است و سوزن نيست

خوشه‌اى چند ، مىتوانم چيد * چه توان كرد ، وقت خرمن نيست

درسهايم نخوانده ماند تمام * چه كنم ، در چراغ روغن نيست

همه گويند پيش ما منشين * هيچ جا ، بهر من نشيمن نيست

بر پلاسم نشانده‌اند از آن * كه مرا جامه ، خز ادكن نيست

نزد استاد فرش رفتم و گفت * در تو فرسوده ، فهم اين فن نيست