زندگينامه رجال و مشاهير ايران ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ١٢٣

ارباب كيخسرو شاهرخ

نمايد ، ارباب كيخسرو كه مىدانست زير اين كاسه نيم‌كاسه‌اى هست در مجلس طى نطقى با اين عمل رضا شاه مخالفت كرد 23 .

ارباب كيخسرو مدتى نيز رئيس شركت تلفن بود كه اولين قرارداد تهاترى ايران را با سوئد منعقد كرد . او همچنين نمايندهء شخصى رضا شاه در تحويل گرفتن راه‌آهن ايران از آلمانيها و آمريكائيها بود .

ارباب كيخسرو شاهرخ سرانجام پس از 66 سال زندگانى در سه‌شنبه‌شب 11 تيرماه 1319 هنگامى كه از مجلس عروسى باز مىگشت بطور اسرارآميزى كشته شد و بامداد روز بعد بدن بىروح او را در خيابان كاخ تهران يافتند .

دربارهء قتل او ، مهدى بامداد در « شرح حال رجال ايران » مىنويسد : « در جنگ جهانى دوم شاهرخ پسرش در ادارهء تبليغات آلمان در برلن كار مىكرد و گويندهء اخبار به زبان فارسى بود و در ضمن نقل اخبار ، از اعمال شاه و هيئت دولت ايران سخت تنقيد مىنمود .

شاه از اين موضوع بسيار عصبانى و نسبت به ارباب كيخسرو خيلى بدبين شد و در اواخر سخت زير نظر بود . ارباب كيخسرو قضيه را درك كرد و از اين موضوع بسيار نگران بود و يكى دوبار هم به محتشم السلطنه ( حسن اسفنديارى ) رئيس مجلس وقت متشبث و متوسل شد تا بلكه او برايش كارى انجام دهد و از اين گرفتارى كه براى او ايجاد شده بود نجات يابد . از قرار معلوم او هم با شاه مذاكره كرد و بعد معلوم شد كه وساطت و مذاكراتش نتيجه‌اى نبخشيده است . چند بار ادارهء شهربانى دستور داشت به وسايلى او را تلف كند ، لكن شهربانى موفق نگرديد و محظوراتى در پيش داشت تا اينكه در يكى از شبهاى تيرماه 1319 به وسايلى كه قبلا تهيه شده بود در مجلس عروسى او را دستگير و در همان شب او را كشتند و نعشش را در مسير خانه‌اش افكندند » .

كيخسرو شاهرخ طبع شعر نيز داشته 24 و آثار قلمى چندى نيز از او بجا مانده كه عبارتند از :

1 - آئين پارسيان ، جمشيد جى ، ترجمه .

2 - آئينه آئين مازديسنى .

3 - فروغ مزديسنى .

م : 1 - مشار ، خان‌بابا . مؤلفين كتب چاپى فارسى و عربى .

2 - مكى ، حسين . تاريخ بيست سالهء ايران ، ج / 4 .