سخنوران آذربايجان ( از قطران تا شهريار ) ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ٣٩١

زركوب تبريزى

سيمرغ قاف عشقش از بيضه چون برآيد * مرغيست كآشيانش در جسم و جان نگنجد

شكرانه چون گزارم كامروز يار با من * ز آن‌سان شده كه مويى اندر ميان نگنجد

« نجما » حديث وصلش زنهار تا نگويى * كآن عقل درنيابد ، اندر هان نگنجد .

مؤلف تاريخ گزيده مىنويسد : نجم الدّين زركوب معاصر اباقا خان ( مدت سلطنت 663 - 680 ) بود اشعار خوب دارد . از اوست :

منم زركوب و محصولم ز صنعت * به‌جز فريادى و بانگى نباشد

هميشه در ميان زر نشينم * و ليكن هرگزم دانگى نباشد .

در « مونس الاحرار » ترجيع‌بندى قريب به صد بيت از وى نقل شده است كه اول آن چنين است :

گفتم ز توام وصال باشد * هيهات كجا ، محال باشد .

عمرى كه بود عزيز هركس * چون بىتو بود و بال باشد

سوگند به جان تو كه بىتو * از خويشتنم ملال باشد

بنشينم و با تو راز گويم * غمهاى گذشته باز گويم

از غزل‌هاى اوست :

دلبران را نه همه جور ، صفا نيز بود * نه همه درد نمايند ، دوا نيز بود

التفاتى بكن از بهر خدا سوى رهى * پادشه را نظرى سوى گدا نيز بود

گر زكاتى بدهى ز آن لب شيرين چه زيان * نيكوان را ز سر لطف عطا نيز بود

گر رهى عاشق بالاى تو شد عيبى نيست * اين متاعيست كه در شهر شما نيز بود