سخنوران آذربايجان ( از قطران تا شهريار ) ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ٣٨٩

تاريخ منظوم زجاجى :

است .

از اشعار وى برمىآيد كه زجاجى فرزند اديب و نيكخوى داشته و نام او سليم بوده و گمان مىرود نام خودش نيز نصر باشد .

سليم است فرزانه فرزند نصر * نبينى چنو در جوانان عصر

برآنم كه فرزانه فرزند من * بجاى آورد عهد و سوگند من

پس از من بپردازد اين نامه را * ز دانش كند گرم هنگامه را . . .

محمد جوينى دلت شاد باد * ز بند جهان جانت آزاد باد

ممدوح ديگر او صدر الدّين زنجانى است كه در حيات شاعر از جهان رفته و شاعر با حسرت و نيكوئى از او ياد مىكند :

ملك صدر دين بود سردار من * كه نيكو بد از فضل او كار من

مرا ميرى شاعران داده بود * برويم در كام بگشاده بود

چون آن شاه در پرده شد ناگهان * به من بر سيه شد سراسر جهان

ذكر همين صدر الدّين وقتى كه كيوك خان ارغون را جهاندارى مىدهد :

سرافراز ارغون ، ملك صدر دين * برفتند نزديك خاقان چين

شهنشاه ، گيتى به ارغون سپرد * به دو داد فرمان و با خود ببرد

ز درگاه با ناز گشتند باز * ملك صدر دين ، مير ارغون به تاز

بحدّ خراسان فراز آمدند * و زانجا به تبريز باز آمدند

معاصرت زجاجى با صدر الدّين زنجانى زيادت سنين عمر شاعر را مىرساند . زيرا مىدانيم كه شاعر ، مرگ خواجه را درك كرده و چون خواجه در 697 مقتول شده پس حيات شاعر تا همين سال يقين است . نظم زجاجى متوسط است ولى كتاب و يا شاهنامه‌اش مشحون از وقايع تاريخى قبل از مغول است ، و مخصوصا قسمتى كه به روزگار بعد از خروج چنگيزخان تا عهد ناظم تعلّق دارد بسيار مغتنم است .

( جهانگشاى جوينى ، تصحيح قزوينى ، ج 2 ، ص 280 - 281 - يغما ، سال 5 ، ص 554 - 560 )