سخنوران آذربايجان ( از قطران تا شهريار ) ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ٣٧٢

از ساقىنامه يا ميكدهء شوق رشيدا :

مرا بر شعور تو سوزد جگر * كه نورىّ و دارى به ظلمت نظر

و گرنه درين بحر خورشيد جو * به جويائى گوهر صنع او

به مرآت ذرات چون بنگرى * به هر ذره بينى صف محشرى

اگر جذر دريا ، اگر مد جوست * ز هر جادهء موج راهى به اوست

به ساحل‌نشينان صلايى بزن * ز خس كم نيى دست و پايى بزن

ترا هر محالى كه حايل بود * به راه طلب گرد منزل بود

چو آلايشت از هوس پاك شد * توانى چو عيسى بر افلاك شد

بده ساقى آن شعلهء شيدسوز * كه زاهد گدازست و عارف‌فروز

كزو برفروزم شبستان دل * كه از تيرگيهاى زهدم خجل

اگر بىسوادم سواد بصر * رساند مرا تا به نور نظر

درين بحر پرآتش شعله اوج * بود علم رسمى خس روى موج

كسى كو سخن‌سنج معنى شود * زبان‌دان علم لدنّى شود

برِ رمزدان لا و الا يكيست * شفا و اشارات و ايما يكيست

بسا منطقى كو ز دود چراغ * بود چون قلم خشك و تيره دماغ

كه از نور معنى بود بىخبر * ز خفاش باشد سيه‌ديدتر

ز علم رياضى و هيئت چه سود * چو ناقص سوادى به علم وجود

به عالم قضا آنچه انگيخته * به اجزاى جسم تو آميخته

چو از هم درد پرده‌هاى حجاب * وجودت محيطست و گردون حباب

برآ از شبستان خواب و خيال * پى ديدن خويش چشمى بمال

طلسم وجود تو گنجينه‌هاست * ولى مار نفست در او اژدهاست

نپيچى چو آن مار را سر به رنج * بود قفل در ديده‌ات لوح گنج

چو بيرون نيايى ز پندارها * چو موى از مسامت دمد مارها

نگردد اگر صاف آيينه‌ات * ز هر موى نيشى است در سينه‌ات

بده ساقى آن بحر ساحل بلور * كه هر قطرهء اوست طوفان نور

كز آلايش شعلهء آبرو * چو خورشيد روشن شوم موبه‌مو

فغان كز مىِ آرزوى محال * كه صافش حرامست و كيفش و بال