سخنوران آذربايجان ( از قطران تا شهريار ) ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ٣٧١

از ساقىنامه يا ميكدهء شوق رشيدا :

به ذرات عالم مىرنگ و بوست * گل نشئهء كل اشيا ازوست

به هر ذره طورى از آن نور هست * به هر قطره‌اى شور منصور هست

خيالش چو صورت نگارى كند * به هر ذره آيينه‌دارى كند

بده ساقى آن جام سرجوش عشق * كزو مغز عقلست در جوش عشق

زلالى كه چون قطره‌انگيز شد * ازو جام ايجاد لبريز شد

زمانى كه عالم هيولى نداشت * به حسن خود و عشق خود جلوه داشت ( كذا )

چو نورش به مرآت انسان فتاد * در فيض بر روى عالم گشاد

چو باران فيضش به نيسان رسيد * گهرهاى رحمت به انسان رسيد

سخن‌سنجى عالم فيض اوست * و گرنه كرا قدرت گفتگوست

به بزمى كه مطرب برآرد نوا * به آهنگ دستش دهد دف صدا

يقين دان كه اين بحر گوهر سخن * به تحريك دستى بود موج‌زن

و گرنه كجا جسم گويا شدى * محيط عناصر گهرزا شدى

يكى هست در پردهء روزگار * كه حسن‌آفرين است و صورت‌نگار

چه در حيرتى ؟ چشم دل باز كن * نگاهى در آيينهء راز كن

ترا كرده لوح ظهورات خود * كه ظاهر كند جوهر ذات خود

تو كم‌ظرف مست مى غفلتى * چو آيينه در ديد كم‌همتى

به هر قطره بحرى بود موج‌زن * تو صد بحرى و از هوس موج‌زن

دل عارفان جام گيتىنماست * نهانخانهء گنج حسن خداست

چو پروانه جان را به دعوى مسوز * چو خورشيد از خويشتن برفروز

گهر زان بود عزتش جاودان * كه از آبرو پرورد استخوان

تجلى به دل بين چه جويى ز دور * كه دل طور و عكسش بود شمع طور

طلب را گل صبر ايوب كن * به خود بنگر و جذب مطلوب كن

چو خود را شناسى خدابين شوى * به گلزار تحقيق گلچين شوى

چه شد زادهء نار و باد و گلى * ببين كشت صنع كرا حاصلى

پى چهره‌افروزى عكس او * چو آيينه از صيقل آبرو

جلايى بده لوح ادراك را * پس آنگه ببين جوهر پاك را