سخنوران آذربايجان ( از قطران تا شهريار ) ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ٣١٥

حقيقى تركمان

ز مقطع چه گويم كه هر مقطعى * ز فيض ابد را بود منبعى

شده طالع از مطلع هر غزل * فروغ تباشير صبح ازل

به صورت‌پرستان كوى مجاز * ز شاه حقيقى نشان داده باز

نسخه‌يى از ديوان او در موزهء بريتانيا به نشانهء 9493

or

نوشتهء 893 هست

( فهرست نسخه‌ها ، ج 3 ، ص 2301 ) .

وقتى فرزندش پير بداق بر عليه او قيام كرد و قلعهء بغداد را تصرّف نمود جهان شاه اين قطعه را به قصد نصيحت به وى فرستاد :

اى خلف از راه مخالف متاب * تيغ بيفكن كه منم آفتاب

شاه منم ملك و خلافت مراست * تو خلفى از تو خلافت خطاست

غصب مكن منصب پيشين ما * غصب روا نيست در آيين ما

اى پسر ارچه به شهى درخورى * با پدر خويش مكن سرورى

تيغ مكش تا نشوى شرمسار * شرم منت نيست ز خود شرم دار

تيغ كه سهراب به رستم كشيد * هيچ شنيدى كه ز گيتى چه ديد

با چو منى تيغ‌فشانى مكن * دولت من پير و جوانى مكن

گر سپهم پا به ركاب آورند * ريگ بيابان به حساب آورند

كوه بجنبد چو بجنبم ز جاى * چرخ نخيزد چو نخيزم به پاى

گرچه جوانيت ز فرزانگيست * اين ز جوانى نه كه ديوانگيست

پير بداق چنين پاسخ داد :

اى دل و دولت به لقاى تو شاد * باد تو را شوكت و بخت و مراد

نيستم آن طفل كه ديدى نخست * بالغم و ملك به بالغ درست

شرط ادب نيست مرا طفل خواند * بخت چو بر جاى بزرگم نشاند

هر دو جوانيم من و بخت من * با دو جوان پنجه به هم برمزن

با چو منت بهر تمناى ملك * خام بود پختن سوداى ملك

تيغ مكش بر رخ فرزند خويش * رخنه مكن گوهر دلبند خويش

پختهء ملكى ، دم خامى مزن * من ز تو زادم نه تو زادى ز من

شاخ كهن علت بستان بود * نخل جوان زيب گلستان بود