سخنوران آذربايجان ( از قطران تا شهريار ) ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ٣٥

دربارهء فرهنگ سخنوران :

14 - ناصح تبريزى هم دو جا قيد شده الف - به تخلص ، ب - بنام « عرب » .

15 - « ملهمى تبريزى » به خطا تحت عنوان مهمى تبريزى هم آمده است .

16 - از « ذهنى تبريزى » پسر سيراب‌پز تحت عنوان « پناهى تبريزى » هم ياد شده است .

17 - تسكين تبريزى ( ميرزا فتحعلى برادر جويا ) زير عنوان تحسين هم نقل شده است .

18 - از كامل خلخالى ( مولانا سعيد ) تحت عنوان كام خلخالى ياد كرده و نسخهء خطى صحف ابراهيم را مرجع نوشته است . خطاى محرر « صحف » در بند 7 ( اشرف مراغه‌يى ) و در بند 9 ( بديعى تبريزى ) و بند 11 ( شرف الدّين حسن ) نيز تكرار شده و به مغلوط بودن نسخه دلالت مىكند .

19 - از « غياث تبريزى » تحت عنوان غياث نيشابورى ياد و مأخذش را با منابع غياث الدّين محمد نيشابورى متخلص به « سامى » بهم درآميخته است و . . .

20 - اما مورد ديگرى كه در اين تأليف نفيس به چشم مىخورد ، عدم رعايت ترتيب الفبايى پاره‌يى از عناوين و اسامى است و در اغلب موارد در حرف دوم « ها » مقدم بر « واو » ترتيب يافته به‌طورىكه « اهلى » قبل از « اوجى » ؛ « بهار » قبل از « بوداق » ؛ « پهلوان » قبل از « پوريا » ؛ « سها » قبل از سوادى » ؛ « مهابت » قبل از « موافق » آمده است و . . .

اينك نكاتى چند دربارهء اين تذكره و روشى كه در تأليف آن به‌كاررفته‌است به عرض خوانندگان محترم مىرسانم :

1 - اين تذكره محلى و شامل سخنوران آذربايجان شرقى و غربى و اردبيل است و در آن هم شهرستانها و هم سخنوران به ترتيب الفبايى تنظيم يافته‌اند .

2 - معرفى سخنوران به تخلص و نسبت آنها صورت گرفته و شاعرى كه تخلّص نداشت به لقب يا نام معرفى شده است .

3 - تراجم سخنوران را تا حدودى كه مقدور بود از مآخذ دست اول و صحيح و مستند گرفتم و در ذيل هر ترجمه همه مراجع مورد استفاده را با ذكر صفحه و به ترتيب تقدّم تاريخى نقل و از آوردن منابعى كه از آنها به واسطه سود جسته بودم خوددارى كردم .

در پارهء موارد « فرهنگ سخنوران » را هم جزو مآخذ آوردم و اين بيشتر براى تتميم منابع و يا احتراز از ذكر مراجع متاخر كه مطالب آنها تكرار مكررات بود صورت گرفت .