سخنوران آذربايجان ( از قطران تا شهريار ) ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ٢٥٤
پروين اعتصامى
هزار و نوزده با سيصد از سال * گذشته ، شد تمام اين شرح احوال
ز پسيانم من و فرموده دلدار * كه هستى « بينش » و كشاف الاسرار
از غزلهاى اوست :
ز لعلش آب حيوان آفريدند * ز چشمش عين اعيان آفريدند
چو بگشود از رخ آن موى مسلسل * بهشت و باغ رضوان آفريدند
ز عكس آن جمال عالم‌آرا * جمال حور و غلمان آفريدند
ز ابروى كج و ماه جبينش * هلال و بدر تابان آفريدند
مرا هم « كاشف الاسرار » كردند * به سرّم سرّ پنهان آفريدند
( جلاليه ، ج 2 ، ص 391 - 425 - تذكرة الاولياى پرويزى ، ص 171 - 174 )
پرغم تبريزى
پرغم تبريزى
ميرزا احمد متخلص به « پرغم » از شاعران سدهء 13 هجرى قمرى است . وى سفرى به ممالك عثمانى كرده و در شهر ازمير با اسرار على شاه مؤلف « بهجة الشعراء » و « حديقة الشعراء » ملاقات نموده است ديوانش به نام « غم‌خانه » معروف و در تبريز مكرر به چاپ رسيده است . غزلهايى به فارسى و تركى آذربايجانى دارد و در تاريخ اتمام ديوان خود چنين گفته است :
( غين و چهار عين ) كه زد طبل الرحيل * شايد به نام ما زند اين دير خاكدان
( 1280 ) ( دانشمندان آذربايجان ، ص 75 - مؤلفين مشار ، ج 2 ، ص 152 )
پروين اعتصامى
پروين اعتصامى
پروين سرآمد زنان سخنور بود و در ميان عدهء معدودى از شاعره‌هاى ايرانى مىتوان او را بهترين آنها و حتى تواناترين شعراى متصوفهء قرن اخير دانست . او به سال 1285 شمسى در تبريز متولد شد و تحصيلات ابتدايى و متوسطه را نزد آموزگاران سرخانه و پدر