سخنوران آذربايجان ( از قطران تا شهريار ) ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ٦٣
فايض اردبيلى
* * *
مرغ آزاده اگر ذوق قفس دريابد * در گلستان ارم بال‌فشانى نكند
مرحوم تربيت هم از جنگ خطيئى كه تاريخ تحرير آن 1135 ه . ق . بوده اين ابيات را از او نقل كرده است :
نشد نخل اميدى سبز در باغ تمنايم * در اين محنت‌سرا با طالع خود در تماشايم
به هر نوعى كه باشد مىبرم زين گلستان فيضى * گلى گر نبودم در دست ، خارى هست در پايم
( كاروان هند ، ج 2 ، ص 927 - 928 - دانشمندان آذربايجان ، ص 283 )
فايض اردبيلى
فايض اردبيلى
ملا حيدر على متخلص به فايض فرزند مسيح اردبيلى و از سخنوران و خوشنويسان سدهء يازدهم ه . ق . است وى در فن تاريخ‌گويى و سرودن اقسام مختلف شعر از قبيل مثنوى و رباعى و قطعه مهارت داشت فوتش به سال 1081 ه . ق . اتفاق افتاد و پسرش « قاسم » كه طبع شعر داشت ، اين ماده تاريخ را ساخت :
تاريخ وفات فايضاى مرحوم * كردند رقم كه ( شد برحمت و اصل )
1081
مثنوى مهر و وفا از اوست كه در تاريخ 1043 ه . ق . سروده است و نسخه‌يى از آن به شمارهء 4 / 564 ف در كتابخانهء ملى تهران هست .
در اين مثنوى بعد از حمد خدا و نعت رسول اكرم سراينده وارد مطلب شده و داستان عشقى مهر و وفا را به نظم كشيده است .
آغاز :
شكر كه ديباچهء مهر و وفا * گشت مشرف به سپاس خدا .
انجام :
مونس من باد محبَّت تمام * كار دلم باد وفا والسلام