طبقات مفسران شيعه ( فارسي ) — الصفحة ٧٣
* مكاتب ادبى معاصر
و منابع درآمد ملّت‌ها را بررسى و مورد مطالعه قرار مىدهد .
تاريخ علمى : از روند علوم و پيشرفت و تحوّلات و فراز و نشيب مراحل آن ، سخن مىگويد .
تاريخ ادبى : در مورد شاعران ، اديبان ، عالمان ، حكيمان و فلاسفه بحث و گفتگو مىنمايد و آثارى را كه آنان از خود به يادگار گذاشته‌اند .
اگر تاريخ عمومى ملّتى شامل تاريخ ادبيّات و علوم نباشد ، ناچار همه‌اش تاريخ جنگ ، فتح ، خونريزى ، تسلّط و استبداد خواهد بود . اين تاريخ علمى و ادبى است كه علل و اسباب حقيقى حوادث را نشان مىدهد و علل انحطاط و ترقّى را بازمىشناساند » . « 1 »
در اين بررسى ، رشته‌اى كه باقى مانده است و آن جنبه كلامى و اعتقادى هر ملّتى است كه سرمنشأ تحوّلات و دگرگونيهاى بيشمارى است و جا دارد در تحوّلات ادبى نيز مورد بررسى قرار گيرد .
* معرّفى چند منبع ادبى معاصر
* معرّفى چند منبع ادبى معاصر
در تاريخ ادبيّات عرب معاصر ، كتابهاى متعدّدى به رشتهء تحرير درآمده است كه در اينجا چند نمونه از برجسته‌ترين آنها را مىآوريم :
1 . تاريخ آداب اللّغة العربية جرجى زيدان
2 . تاريخ الأدب العربي حنّا الفاخوري
3 . تاريخ الأدب العربي دكتر عمر فروخ
4 . تاريخ العرب و آدابهم ادوارد فانديك
5 . تاريخ آداب العرب مصطفى صادق الرافعي
6 . تاريخ آداب اللغة العربية محمد اياب‌بك
7 . ادبيات اللغة العربية محمد نصار بك
8 . ادب الاسلام صالح بك حمدى حماد
9 . تاريخ الادب حفنى بك ناصف
10 . الشّذرات السنيّة محمد على المنياوي
11 . المنتخب في تاريخ آداب العرب
محمد عطيّة الدمشقي
12 . الوسيط في الأدب العربي و تاريخه
احمد اسكندرى
13 . المذكرات الحامدية على حامد
14 . تاريخ الأدب العربى احمد حسن الزّيات
15 . المنتخب من تاريخ الأدب العربي
مصطفى بدر الدّين
16 . مجمل في تاريخ الأدب العربي
محمد بهجت الأثري
17 . دروس في آداب اللغة العربية مصروف الدصّان
18 . الآداب العربية و تاريخها جرجس كنعان
19 . المفصل في تاريخ الأدب العربي طه حسين و . . .
20 . تاريخ الأدب العربي كارل بروكلمان
ترجمه دكتر عبد الحكيم النجّار
21 . معجم الأدباء و معجم البلدان ياقوت حموى « 2 »
اين‌ها تعدادى از منابع و مراجع ادبيّات عربى معاصر و گذشته بود ، ولى با توجّه به گستردگى اين رشته از معارف ادبى ، يقينا منحصر به آن مراجع و منابع نبوده و نيست . منابع بازگو نشده ، فراوان مىباشد كه اين‌ها از برجسته‌ترين مىباشند .
* مكاتب ادبى معاصر
* مكاتب ادبى معاصر
در قرن 19 ميلادى ، در اثر سلطهء علوم تجربى و طبيعى بر انديشهء غربيان ، برخى از مورّخان ادبيّات خواستار تطبيق و تعميم روشها و قواعد طبيعى بر تحقيقات ادبى نيز شده‌اند . گروهى از آنان كوشيده‌اند براى ادبيّات نيز قوانين طبيعى و فرمولهاى رياضى قائل شوند . يكى از پيشروان آنان ، سنت پود ( 1804 -
( 1 ) تاريخ الادب العربى ، ج 1 ، ص 43 ، چاپ مكتبة الحياة بيروت . ( 2 ) تاريخ الادب العربى ، بروكلمان ، ج 1 ، ص 33 - 35 .