طبقات مفسران شيعه ( فارسي ) — الصفحة ٥٥١

310 . الأسئلة التفسيريّة [ مؤلّف نامعلوم ] [ تأليف حدود 1031 ه . ق ]

رساله را ، در سال 1031 ه . ق ، تأليف نموده است .

او شرحى نيز به حديث : « إنّ اللّه لا يجمع امّتى على ضلالة » ، نيز دارد . « 1 »

و يكى ديگر از كارهاى او ، تفسير آيهء وَ جَزاءُ سَيِّئَةٍ سَيِّئَةٌ مِثْلُها ( سورهء شورى ، آيهء 40 ) « 2 » .

* ويژگيهاى اين تفسير

تفسير آيات الأحكام شاه قاضى ، مشتمل بر تفسير 500 آيه از آيات نورانى كلام اللّه مجيد ، مىباشد ، كه دربرگيرندهء حكمى از احكام الهى مىباشند ، كه برحسب ترتيب ابواب فقهى ، تنظيم و ترتيب يافته است ، و مجموع ابواب آن ، 4 باب ، مىباشد .

باب اوّل : در اصول دين ، كه در 5 فصل ، قرار گرفته است .

باب دوّم : در عبادات .

باب سوّم : در معاملات .

باب چهارم : در احكام .

* آغاز و انجام آن

در آغاز اين تفسير ، آمده است : « بسم اللّه الرّحمن الرّحيم ، الحمد للّه و صلّى اللّه على مصطفاه و آله الهداة . أمّا بعد ، فرمان سلطان محمّد قطب شاه صادر . . . »

فرجام آن : « فرغ منه ، ليلة القدر من شهر رمضان ، سنة إحدى و عشرين ، بعد الألف » ( 1021 ه . ق ) .

* نسخه‌هاى موجود

1 . از اين تفسير مبارك ، نسخه‌اى در كتابخانهء دانشكدهء الهيّات مشهد ، در ضمن مجموعه‌اى تحت شمارهء 855 و با رقم 4 ، موجود است ، كه در صفحهء 33 مجلّد دوّم فهرست آن ، معرّفى شده است .

2 . نسخهء ديگرى از اين تفسير ، در كتابخانهء آصفيّهء حيدرآباد دكن ، تحت شمارهء 436 موجود است ، كه در فهرست آن جلد 3 ، ص 330 معرّفى و نشان داده شده است . « 3 »

310 . الأسئلة التفسيريّة [ مؤلّف نامعلوم ] [ تأليف حدود 1031 ه . ق ]

مؤلّف آن ، از معاصرين شيخ بهايى ، و يكى از اعلام قرن يازدهم هجرى مىباشد .

علّامهء شيخ بهايى از سؤال‌كننده با عبارات « الأخ الأعزّ ، الفاضل النبيه ، الجليل النبيل ، ادام اللّه ظلّه و . . . » توصيف مىنمايد ، ولى به عنوان تعظيم و تكريم يا نشان ندادن شخصيّت وى ، اسمى از او نمىبرد .

اين تفسير ، پيرامون مسائلى در مورد تفسير بيضاوى مىباشد .

1 . بيان اشكال ، در كلام بيضاوى ، در تفسير آيهء شريفهء وَ ما أُنْزِلَ عَلَى الْمَلَكَيْنِ ( سورهء بقره ، آيهء 102 ) . « 4 »

2 . بيان اشكال ، در كلام طبرسى ، در مجمع البيان ، در مورد آيهء شريفهء رَبَّنا إِنِّي أَسْكَنْتُ مِنْ ذُرِّيَّتِي . « 5 »

3 . بيان اشكال ، در مورد تفسير آيهء شريفهء

( 1 ) طبقات اعلام الشّيعة ص 255 ، چاپ مرواريد تهران ، 1411 ، ه . ق ، الذّريعة ، ج 26 ، ص 191 و ج 1 ، ص 41 ، تحت شمارهء 197 ، و ج 4 ، ص 41 و 301 ، و ج 5 ، ص 556 . ( 2 ) ريحانة الأدب ج 3 ، ص 173 و 174 . ( 3 ) كشف الحجب و الأستار ص 112 ، رقم معرّفى 518 و ص 128 ، تحت شمارهء 612 ، أعيان الشّيعة ج 7 ، ص 330 ، ريحانة الأدب ، ج 3 ، ص 173 ، استورى ترجمهء فارسى ج 1 ، ص 179 ، شمارهء 54 ، مجلّهء تراثنا ، از منشورات آل البيت ( عليهم السلام ) قم شمارهء 4 ، سال چهارم ، ص 138 و 139 ، مقالهء محقّق محترم آقاى شيخ محمّد على حائرى خرّم‌آبادى . ( 4 ) سورهء بقره ، آيهء 102 . ( 5 ) سورهء ابراهيم آيهء 37 .