طبقات مفسران شيعه ( فارسي ) — الصفحة ٣٦٢
* عصر شيخ طوسى و تبيان
300 رساله مىباشد ، تأليف نموده است كه 90 شماره از آنها ، توسّط بروكلمان ضبط شده است ، كه يكى از آنها ، « الإبانة على اصول الدّيانة » مىباشد كه در سال 1321 در حيدرآباد دكن طبع شده است . و مقالات الإسلاميّين كه در سال 1344 در استانبول به چاپ رسيده است .
2 . ماتريدى ( متوفّى 333 ق ) .
3 . طحاوى ( متوفّى 331 ق ) .
4 . ابو المعالى عبد الملك جوينى ، ( متوفّى 459 ق ) : معروف به امام الحرمين ، استاد مدرسه نظاميّه .
5 . سهل بن محمّد بن سليمان صعلوكى .
6 . ابو قفّال .
7 . ابو زيد مروزى .
8 . قاضى ابو بكر باقلانى ( متوفّى 403 ق ) .
9 . ابو بكر بن فورك .
10 . ابو القاسم قشيرى .
11 . ابو اسحاق اسفراينى .
12 . محمّد غزّالى ( متوفّى 505 ق ) : صاحب احياء العلوم .
* منابع عقايد اشعريان
* منابع عقايد اشعريان
در شناخت مطالب و عقايد اشعريان ، رسالهها و كتابهاى متعدّدى انتشار يافته است كه از قديمىترين آنها :
1 . مقالات الإسلاميّين و اختلاف المصلّين ، تأليف ابو الحسن اشعرى ، ( متوفّى 330 ق ) .
2 . الفرق بين الفرق ، تأليف ابو منصور عبد القاهر بن طاهر بغدادى ، ( متوفّى 429 ق ) .
3 . تحقيق ماللهند ، تأليف ابو ريحان بيرونى ، ( متوفّى 440 ه . ق ) .
4 . جمل المقالات ، تأليف ابو الحسن علىّ بن اسماعيل اشعرى .
5 . الملل و النّحل ، تأليف بغدادى ، ( متوفّى 429 ق ) .
6 . الفصل فى الملل و النّحل ، تأليف حافظ ابو محمّد عليّ بن احمد بن حزم ظاهرى ( متوفّى 456 ق ) .
7 . الملل و النّحل ، محمّد بن عبد الكريم شهرستانى ، ( متوفّى 548 ق ) . « 1 »
* قرنى كه ما در آن قرار داريم
* قرنى كه ما در آن قرار داريم
قرن پنجم هجرى ، از نظر علوم عقلى از قرون درخشان تاريخ اسلامى ، به شمار مىآيد .
دانشمندانى مانند :
ابو على سينا ، ابو ريحان بيرونى ، و ابو سهل بلخى در آن زندگى مىكردند ، كه در رشتههاى مختلف علوم عقلى ، داراى تأليفات و آثار ارزشمندى هستند كه برخى از آنها در تمام دورانهاى اسلامى ، به عنوان بهترين و كاملترين كتابها شناخته شدهاند ظهور اين دانشمندان ، بيش از هر عامل ديگر ، مرهون فضيلتپرورى آيين مقدّس اسلام و طرفدارى آن از علم و علما بوده است . « 2 »
* عصر شيخ طوسى و تبيان
* عصر شيخ طوسى و تبيان
قرن پنجم هجرى ، عصر توسعهء زبان عربى و علوم مربوط به آن بوده است ادبيّات نسبت به قرن چهارم ، از پيشرفت قابل توجّهى برخوردار بوده است زبان عربى ، زبان فرهنگ و معارف اسلامى ، علوم ادبى ، لغت ، صرف ، نحو ، معانى و بيان ، با هدف تبيين مفاهيم قرآن و اثبات فصاحت و بلاغت آن ، توسعه و گسترش خاصّى پيدا نموده بود . از آنجا كه ميزان و معيار سخن فصيح و بليغ ، سخن خدا و
( 1 ) مقالات الإسلاميّين ، پيشگفتار محى الدّين عبد الحميد ، ص 27 ، چاپ دوّم ، 1405 ق . ( 2 ) ظهر الإسلام ، تأليف احمد امين ، جلد 1 ، صفحات 229 - 231 .