راهنماى دانشوران در ضبط نامها ، نسبها و نسبتها ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ٥٠٧

طباطبا :

ابن عبد اللّه طاهرى در شمار محدّثان خاصّه و يكى از روات حديث سلسلة الذهب . و نيز منسوب است به طاهريّه نام محلّتى در بغداد كه خاندان همان طاهر ذو اليمينين در آن زيستند و جمعى از محدّثان بدان محلّت منسوبند .

طاهى :

طاهى :

بر وزن هادى در معنى آشپز ( طبّاخ ) و كبابى و نانوا هر سه به كار رفته است و آن لقب محمّد بن عبيد اللّه طاهى است در شمار محدّثان خاصّه .

طبائى :

طبائى :

با ضمّ اوّل منسوب است به طبا از قراى يمن و ابو القاسم عبد الرحمن بن احمد بن علىّ ابن احمد طبائى در شمار خطيبان و محدّثان بدان منسوب است .

طباطبا :

طباطبا :

لقب ابراهيم بن اسماعيل بن ابراهيم ابن حسن بن حسن بن علىّ بن ابى طالب عليهما السّلام است و او را ازاين‌روى طباطبا گفتند كه بر زبان لكنتى داشت و از غلامش جامه‌اى خواست غلام پرسيد جبّه را بيارم گفت نه بلكه طباطبا و مقصودش قبا بود و همچنان آن لقب بر او ماند . و ابن طباطبا كنيت ابو القاسم احمد بن محمّد بن اسماعيل بن ابراهيم طباطباى رسّى « 1 » است كه در مصر زيست و هم نقابت طالبيان مصر را برعهده داشت و هم در سلك اديبان و شاعران منظوم بود و از نظم اوست :

خليلى انّى للثريا لحاسد * و انّى على ريب الزمان لواجد

أ يبقى جميعا شملها و هو ستة * و افقد من احببته و هو واحد

و در صنعت طول شب گفته است :

كان نجوم الليل سارت نهارها * فوافت عشاء و هى انضاء اسفار

و قد خيمت كى تستريح ركابها * فلا فلك جار و لا كوكب سار

و در سال 345 درگذشت . و نيز ابن طباطبا كنيت ابو الحسن محمّد بن احمد بن محمّد بن احمد ابن ابراهيم طباطبا است از شاخهء ديگر ، شجرهء طباطبا در شمار اديبان و شاعران و صاحب كتاب عيار الشعر و كتاب تهذيب الطبع و كتاب العروض و كتاب سنام المعالى و كتاب الشعر و الشعراء و ديوان شعر و غير اين‌ها . وى در اصفهان از مادر زاد و در اصفهان زيست و عبد اللّه بن معتز او را بر همهء شاعران و فرزندان امام حسن عليه السّلام مقدّم داشت و از نظم اوست در فخر :

فيا لائمى دعنى اغالى بقيمتى * فقيمة كلّ الناس ما يحسنونه

إذا عدا غنى الناس لم اك دونه * و كنت ارى الفخر المسود دونه

إذا ما رأى الراءون نطقى وعيه * رأوا حركاتى قد هتكن سكونه

و ما ثمّ ريب فى حياتى و موته * فاعجب به ميت كيف لا يدفنونه

ابى اللّه لى من صنعه ان يكوننى * إذا ما ذكرنا فخرنا و اكونه

و نيز در ستايش گفته :

لا تنكرن اهداءنا لك منطقا * منك استفدنا حسنه و نظامه

فاللّه عز و جل يشكر فعل من * يتلو عليه وحيه و كلامه


( 1 ) - رسّى : با فتح راى بىنقطه و تشديد سين بىنقطه لقب تيره‌اى است از علويان ( مؤلّف ) .