راهنماى دانشوران در ضبط نامها ، نسبها و نسبتها ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ٤٧٢

صائدى :

ص

ص

صائب « 1 » :

صائب « 1 » :

بر وزن غافل به معنى راست‌رو برابر خاطى به معنى كژرو . گاهى صائب به معنى راست‌كار و خاطى به معنى كژكار به كار رود و آن لقب محمّد على است معروف به صائب تبريزى در شمار شاعران نيكوپرداز عصر صفوى و داراى ديوان شعر بيش از يك‌صد هزار بيت و بسيار نغز و دلكش مانند اين ابيات :

خود را شكفته دار به هر حالتى كه هست * خونى كه مىخورى به دل روزگار كن

* * *

دلم به پاكى دامان غنچه مىلرزد * كه بلبلان همه مستند و باغبان تنها

* * *

ايمنى جستم ز ويرانى ندانستم كه چرخ * گنج خواهد ساخت جاى باج از ملك خراب

* * *

نرمى ز حد مبر كه چو دندان مار ريخت * هر طفل نىسوار كند تازيانه‌اش

* * *

كورى نمىرود به عصاكش برون ز چشم * خود خوب شو چه در پى نيكان فتاده‌اى

* * *

جهان به مجلس مستان بىخرد ماند * كه در شكنجه بود هركسى كه هشيار است

* * *

خموش هركه شد از قال و قيل وارسته است * نمىزنند درى را كه از برون بسته است

* * *

ترا ز جان غم مال اى عزيز بيشتر است * علاقهء تو به دستار بيشتر ز سر است

* * *

دست طمع كه پيش خسان مىكنى دراز * پل بسته‌اى كه بگذرى از آبروى خويش

* * *

بر تواضع‌هاى دشمن تكيه كردن ابلهى است * پاىبوس سيل از پا افكند ديوار را

* * * پدرش از تبريز به اصفهان رفت . صائب در اصفهان در حدود 1010 از مادر زاد و در آغاز جوانى به هند سفر كرد و چون در سخن‌گسترى بلندآوازه گرديد پدرش او را از هند به ايران كوچانيد و در دربار سلطان عبّاس و شاه سليمان صفوى منزلتى بزرگ يافت و در اصفهان سال 1088 درگذشت .

صائدى :

صائدى :

منسوب است به صائد بن كعب بن شرحبيل بن عمرو بن جشم كه پدر تيره‌اى است


( 1 ) - اسم فاعل از معتل العين در صورتى كه مقلوب باشد به همزه بدل شود مانند : بائع ، قائل و صائب ( مؤلّف ) .