راهنماى دانشوران در ضبط نامها ، نسبها و نسبتها ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ١٣٤
جذامى :
الا هل لدائى من فراقك افراق * هو السم لكن لى لقائك درياق
فيا شمس فضل غربت و لضوئها * على كلّ قطر بالمشارق اشراق
لقد ضاءلتنى يا ابا الصلت مذنات * ديارك عن دارى هموم و اشواق
إذا عزنى اطفاؤها بمدامعى * جرت و لها ما بين جفنى احراق
و قد كان لى كنز من الصبر واسع * ولى منه فى صعب النوائب انفاق
و سيف إذا جردت بعض غراره * لجيش خطوب صدها منه ارهاق
إلى ان ابان البين ان غراره * غرور و ان الكنز فقر و املاق
و تمامت قصيده بر همان سياق است . و از جمله :
ابو الحسن علىّ بن عبد اللّه بن موهب جذامى در شمار محدّثان و مفسّران و صاحب تفسيرى بزرگ در قرآن و از شاگردان ابن عبد البرّ و متوفّى 532 .
و از جمله : احمد بن محمّد بن منصور بن ابى القاسم ابن مختار بن ابى بكر جذامى اسكندرى در طبقهء نحويان و مفسّران و اديبان . گويند : « در بحث و كنجكاوى جايى نايستاده و پيوسته رفتن داشت » . و ابن حاجب دربارهء او گفته است :
لقد سئمت حياتى البحث لو لا * مباحث ساكنى الاسكندرية
و از اوست : كتاب الانتصاف من صاحب الكشاف و كتاب مناسبات تراجم البخارى و در سال 683 درگذشت . و از جمله : ابو جعفر محمّد بن حكم بن محمّد بن احمد بن باق جذامى سرقسطى در طبقهء لغويان و معرّبان و فقيهان و شارح كتاب الايضاح فارسى و متوفّى 538 . و از جمله : ابو عبد اللّه محمّد ابن ابى سعيد محمّد جذامى قيروانى معروف به ابن شرف و از نزديكان المعز بن باديس امير افريقيّه و معاصر بن رشيق قيروانى و دربار المعزّ بن باديس بارانداز دانشمندان بود امّا اين دو دانشمند بر ديگران پيش افتادند و امير نيز گاهى آن و گاهى اين را نزديك‌تر گرفت ازاين‌روى ميان آن دو دانشمند بدبينى درگرفت و كار به مهاجات كشيد امّا تا همان حدّ رسيد و ابن شرف كتابها پرداخت ، از جمله : كتاب ابكار الافكار و در اين كتاب گزيدهء نظم و نثر خود را گرد آورده است . و از جمله : كتاب اعلام الكلام و رسالة الانتقاد و ديوان شعر و از اوست :
قالوا تسابقت الحمير * فقلت من عدم السوابق
خلت الدسوت من الرخاخ * ففرزنت فيها البيادق
و در سرورى كه به خدمت زيردستان كمر بندد گفته است :
خادمنا خيرنا و افضلنا * نطرح اعباءنا و يحملها
فنحن يسرى اليدين تخدمها * يمناهما الدهر و هى افضلها
و در سال 460 در اشبيليّه درگذشت . « 1 »
( 1 ) - و نيز جذامى محى الدّين عبد اللّه بن عبد الظاهر مصرى مكنّى به ابو الفضل در شمار شاعران و نويسندگان خوش‌ذوقى بود كه در انشا ، پيرو فاضليّه و شيخ اهل ترسّل بود . وى پدر قاضى فتح الدّين محمّد مؤلّف دواوين انشاء است متوفّى 692 در قاهره صاحب كتاب الطاف الخفيّة من السيرة الشريفة السلطانيّة الاشرفيّة ( لغتنامه / دهخدا : 16 / 279 ) .