فلاسفة الشيعة حياتهم وآراؤهم ( فلاسفهء شيعه ) ( فارسي ) — الصفحة ٤٢٣
فزارى ابو عبد اللّه محمد بن ابراهيم فزارى قرن دوم هجرى
و البدر يملأ نوره الآفاقا
حمد مخصوص بر پروردگار بلندمرتبهء بزرگ ، صاحب فضل و عظمت و آن بزرگ كريم ، كه يكى و فرد و بخشنده و منعم است . خالق هفت طبقهء آسمان ، و خالق خورشيدى كه پرتوش تاريكيها را بر طرف مىكند ، و خالق قمرى كه روشنائى آن همه جا را مىگيرد .
( و همچنين به صورت سه مصرعى تا پايان ) .
كتاب المقياس للزوال و كتاب الزيج على سنى العرب .
نللينو در اين مورد گفته است كه فزارى در زيج خود سالهاى قديم را به سالهاى هلالى برگرداند و حساب اوساط كواكب را به تاريخ عربى تبديل كرد . « 1 »
كتاب العمل بالاصطرلاب ذوات الحلق و كتاب العمل بالاصطرلاب المسطح نيز از اوست .
فزارى ابو عبد اللّه محمد بن ابراهيم فزارى قرن دوم هجرى
فزارى ابو عبد اللّه محمد بن ابراهيم فزارى قرن دوم هجرى
از علماى برجستهء دوران منصور عباسى است كه در عالم نجوم و ترجمه از هندى به عربى شهرت فراوانى يافت ، به درجه‌اى كه يحيى بن خالد برمكى در حق او گفت :
« چهار نفرند كه هريك در فن خود نظيرى ندارد : خليل بن احمد ، ابن المقفع ، ابو - حنيفه و فزارى » . « 2 » و جعفر برمكى در اين‌باره گفته است : « بهتر و نوآورتر از كسائى در نحو و از اصمعى در شعر و از فزارى در نجوم ، و از زلزل در نواختن عود ، « 3 » ديده نشده است » . و علاوه بر علم نجوم يك نحوى كامل و خوش‌خط هم بود . « 4 »
قفطى او را چنين مىستايد : « در علم نجوم فاضل ، و در اتفاقات و حوادث روزگار متكلم و به سير ستارگان خبير و آگاه و نخستين كسى از مسلمانان بود كه در اوايل دولت عباسى به اين پايه رسيده است . او همان است كه كتابى در حركات ستارگان ترجمه كرد و
( 1 ) - تراث العرب العلمى ، ص 88 ( 2 ) - معجم الادباء ياقوت ، ج 11 ، ص 118 ( 3 و 4 ) - همان كتاب .