فلاسفة الشيعة حياتهم وآراؤهم ( فلاسفهء شيعه ) ( فارسي ) — الصفحة ٣٩٢

[ تأليفات ]

غياث الدّين منصور شيرازى امير منصور بن صدر الدّين شيرازى حسينى دشتكى معروف به « غياث الحكماء » ؟ - 948 ه ق

متوفى به سال 948 هجرى در شيراز از علمايى بود كه در قرن دهم هجرى ظهور كرد ، و به فلسفه و كلام و منطق و فلك و رياضيات و غيره شهرت يافت و از كسانى بود كه آثار گرانقدرى از خود به‌جا گذارده است و تأليفات متعددى در انواع معرفت دارد . جنبهء عرفانى و اشراقى در افكار او نفوذ داشت ، چنان كه از نام كتابهاى او مىتوان اين نكته را استنباط كرد . بين او و دوانى در حضور پدرش امير صدر الدّين مناظرات فراوانى درگرفت ، كه نتيجه‌اش اين شد كه بيشتر تأليفات دوانى را مورد انتقاد قرار داد ، همچنين ميان او و محقق كركى عاملى على بن عبد العالى ، « 1 » مناظراتى روى داد و در نتيجه نقارى ميان آن دو پديد آمد و همين سبب شد كه از منصب صدارت در دولت شاه‌طهماسب صفوى ، كه از محقق كركى تأييد مىكرد ، كناره‌گيرى كند .

از شاگردان مشهور او ، وجيه الدّين سليمان قارى فارسى است .

[ تأليفات ]

بيشتر تأليفات او در فلسفه و كلام است . و از جملهء آنها است :

حجة الكلام ، كه قسمتى از آنكه در معاد است به دست آمده ، و در آن كتاب به غزالى فراوان تاخته است .

كتاب المحاكمات ، كه داورى بين حاشيهء پدرش صدر الدّين و حاشيهء دوانى بر شرح تجريد است .

كتاب محاكمات ، بين حاشيهء پدرش و حاشيهء دوانى بر شرح مطالع .

كتاب شرح هياكل النور ، كه آن را به نام اشراق هياكل النور ، ناميده است .

شرح رساله‌اى از پدرش در اثبات واجب .

كتاب تعديل الميزان ، در منطق .

اللوامع و المعارج در هيئت و فلك ، كه آن را در اوايل جوانى تأليف كرده است .

كتاب التجريد ، در حكمت .

كتاب معالم الشفاء ، در طب كه آن را مختصر كرده و نامش را الشافية گذاشت .

كتاب السفير در هيئت .

( 1 ) - كركى عاملى از مبرزين فقهاى اماميه است كه در سال 940 هجرى وفات كرد . تأليفاتى دارد كه از جمله نفحات اللاهوت و جامع المقاصد است كه مشهورترين تأليف فقهى اوست .