فلاسفة الشيعة حياتهم وآراؤهم ( فلاسفهء شيعه ) ( فارسي ) — الصفحة ٢٦٢

[ تاليفات ]

حبله‌رودى نجم الدّين خضر بن شمس الدّين محمد بن على رازى قرن 9 هجرى

از مردم حبله‌رود بود و در نجف سكونت گزيد و در سال 828 هجرى حيات داشت . صاحب روضات الجنات او را چنين ستوده و گفته است : « او مردى فاضل و عالم و متكلم و فقيهى بزرگوار و جامع اكثر علوم بود . . . » .

اين دانشمند از علماى اوايل دورهء صفويه و از شاگردان سيد شمس الدّين محمد بن شريف جرجانى و از جملهء دانشمندانى است كه تأليفات بسيارى دارند ، و بيشتر تأليفات او در علم كلام است . از اين جمله است :

[ تاليفات ]

جامع الدرر ، در شرح باب حادى عشر كه در كلام است و اصل آن از علامهء حلى است .

مفتاح الغرر ، كه منتخب و چكيده‌اى از جامع الدرر است .

التحقيق المبين فى شرح نهج المسترشدين ، كه اصل آن از علامهء حلى است و در تاريخ 828 هجرى در حله از تأليف آن فراغت يافته است .

جامع الاصول در شرح ترجمهء رسالة الفصول ، تأليف نصير الدّين طوسى در كلام ، اين كتاب را ، ركن الدّين محمد بن على گرگانى به عربى ترجمه كرده است .

نسخه‌اى خطى و قديمى از تعريب رسالة الفصول نصير الدّين طوسى در دسترس داريم كه موريانه برگ اول آن را خورده و نويسنده در آخر رساله آورده است : « رسالهء نصيريه به قلم بندهء نيازمند خدا ، حسن بن محمد بن حسين معروف به والد . . . « 1 » كه خدا او را ببخشد در شب سه‌شنبه اول جمادى الآخر سال نهصد و يك به اتمام رسيد » . شايد اين همان كتابى است كه گرگانى آن را به عربى ترجمه كرده است .

از آثار ديگر اوست :

تحفة المتقين فى اصول الدّين .

كاشف الحقائق ، در شرح رسالهء درة المنطق ، كه از استاد اوست .

كتاب القوانين .

حقائق العرفان و خلاصة الاصول و الميزان .

او در كتاب ديگر خود التوضيح الانوار بالحجج الواردة لدفع شبهة الاعور كتاب يوسف بن مخزوم واسطى اعور را كه در رد اماميه است ، مورد انتقاد قرار داده همچنان كه شيخ

( 1 ) - در اينجا كلمه‌اى بود كه خوانده نشد .