فلاسفة الشيعة حياتهم وآراؤهم ( فلاسفهء شيعه ) ( فارسي ) — الصفحة ٢٣٥
آثار جابر
مدارك متعدد از آنها نام برده‌اند ، ياد مىكنيم . « 1 »
1 - الاسطقس الاس الاول .
2 - الاسطقس الاس الثانى .
3 - الكمال ، اين سه كتاب را براى برامكه نوشته است و هر سه كتاب در سال 1891 ميلادى در هند به‌طور افست چاپ شده است و محمد بن زكرياى رازى كتاب الاس جابر را به شعر درآورده است . « 2 »
4 - كتاب الواحد الكبير .
5 - كتاب الواحد الصغير ، كه آن را الواحد الثانى هم گفته‌اند از اين دو كتاب دو نسخه در كتابخانهء ملى پاريس موجود است .
6 - البيان ، يكى از رساله‌هاى جابر است كه هولميارد آن را انتشار داده است .
7 - النور ، اين كتاب و البيان در سال 1891 در هند به‌طور افست چاپ شده است .
8 - الزئبق ، برتيلو نويسندهء فرانسوى دو كتاب به نام زئبق شرقى و ديگرى زئبق غربى منسوب به جابر را كه در كتابخانهء ليون بود به چاپ رسانده است .
9 - الشعر ، يك نسخه از اين كتاب در موزهء انگلستان موجود است .
10 - الاحجار ، كه به سال 1891 ميلادى در هند به طريقهء افست چاپ شده است .
11 - الدرة المكنونة ، در موزهء انگلستان نسخه‌اى خطى به اين اسم در ضمن تأليفات جابر موجود است .
12 - الاستيفاء ، اين كتاب با كتاب الجمع و الاستتمام و التكليس يك جا به لاتين ترجمه شده است . « 3 »
13 - كتاب الشمس ، يعنى طلا . اسماعيل مظهر مىگويد : تصور مىرود كه اين كتاب مختصرى از كتاب الاحجار السبعة است و جلدكى در نهاية المطلب از آن نام برده و يك نسخه از آن در كتابخانهء ملى پاريس موجود است .
14 - التدابير ، تهرانى در الذريعة مىگويد : يك نسخه از اين كتاب در خزانهء آصفيه به شمارهء 57 در رديف كتابهاى شيمى موجود است و اولش اين است : « الحمد للّه رب العالمين كثيرا كما هو اهله . . . » و آن را در كتاب معروف به استيفاء الاول آورده‌ايم و اين كتاب دوم در تدابير است و كتاب نخست ، نيازمند بدين كتاب است . « 4 »
( 1 ) - استناد ما به فهرست النديم ، ص 500 و ص 503 و بر اعيان الشيعة ، ج 15 ، ص 130 - 141 و الذريعة از اجزاء چاپ‌شده‌اش بوده است . ( 2 ) - عيون الانباء ، ج 2 ، ص 359 ( 3 ) - الخالدون العرب ، ص 24 ( 4 ) - الذريعة ، ج 4 ، ص 15 - 16