فلاسفة الشيعة حياتهم وآراؤهم ( فلاسفهء شيعه ) ( فارسي ) — الصفحة ١٨٤
آثار و تأليفات او
همچنين در آن كتاب ، برهانى بر علم خداى متعال و حكمت او و اينكه حكمت عين ذات اوست آورده است آنجا كه مىگويد : « كسى كه در وجود بر همهء اشياء مقدم است بايد عين حكمت باشد زيرا اگر آنكه مقدم است چيزى جز حكمت باشد اساس حكمت باطل مىشود . » « 1 »
13 - كتاب مختار الاشعار ، كه شايد همان كتاب او موسوم به المستوفى باشد كه در آينده از آن نام مىبريم .
14 - كتاب انيس الخاطر .
15 - كتاب الاشربة ، اين كتاب را هبة اللّه بن صاعد حكيم و طبيب معروف به ابن التلميذ نصرانى مختصر كرده است .
16 - كتاب البطيخ .
17 - كتاب الادوية المفردة .
18 - كتاب فى تركيب الباجات من الاطعمة ، قفطى مىگويد اين كتاب را بسيار خوب نوشته و اساس آشپزى و فروع آن را بسيار نيكو گردآورى كرده است . اين چهار كتاب در موضوعهاى طبى نوشته شده است .
19 - كتاب ترتيب السعادات .
20 - جواب ابى حيان التوحيدى ، يعنى على بن محمد بن عباس شيرازى نيشابورى رازى « 2 » متوفى به سال 400 هجرى معروف به ابو حيان كه از ابن مسكويه معنى عدالت را پرسيده بود و وى در جوابش اين رساله را نگاشت و ازاينرو آن را رسالة العدل نيز مىنامند .
اولش اين است : قال ادام اللّه تأييده « العدل ينقسم الى ثلاثة اقسام : طبيعى و وضعى و الهى . . . » يك نسخه از اين رساله در كتابخانهء رضوى موجود است . « 3 »
21 - كتاب تهذيب الاخلاق و تطهير الاعراق ، كه آن را طهارة النفس نيز ناميدهاند .
نصير الدّين طوسى در كتاب اخلاق ناصرى خود از روش ابن مسكويه پيروى كرده و سخت تحت تأثير وى قرار گرفته و آن را بسيار ستوده و ابياتى در مدح اين كتاب سروده است .
بنفسى كتابا حاز كل فضيلة * و صار لتكميل البرية ضامنا
مؤلفه قد ابرز الحق خالصا * بتأليفه من بعد ما كان كامنا
و وسمه باسم الطهارة قاضيا * به حق معناه ، و لم يك مائنا
لقد بذل المجهود للّه دره * فما كان فى نصح الخلائق خائنا « 4 »
( 1 ) - روضات ، ص 70 ( 2 ) - ابو حيان را اصلا شيرازى يا نيشابورى يا واسطى يا بغدادى دانستهاند . ( 3 ) - الذريعة ، ج 6 ، ص 173 ( 4 ) - تأسيس الشيعة ، ص 415 و روضات ، ص 70