فلاسفة الشيعة حياتهم وآراؤهم ( فلاسفهء شيعه ) ( فارسي ) — الصفحة ١٨٣

آثار و تأليفات او

1 - الفوز الاكبر در اخلاق .

2 - الفوز الاصغر ، اين كتاب در اصول ديانتها و حقايق نفوس است كه در آن به وجوب عصمت امام تصريح كرده است .

3 - نور السعادة .

4 - كتاب اقسام الحكمة و الرياضى .

5 - تعليق فى المنطق .

6 - ادب الدنيا و الدّين ، در اين كتاب است كه فرق بين اسراف و تبذير را معلوم كرده است و مىگويد اسراف ، جهل به اندازه و مقدار حقوق ، و تبذير ، جهل به موارد و مصارف آنست .

7 - كتاب انس الفريد ، قفطى دربارهء اين كتاب مىگويد : بهترين كتابى است كه در زمينهء حكايتهاى كوتاه و فايده‌هاى لطيف نوشته شده است و شايد اين همان كتاب نديم الفريد او باشد .

8 - كتاب نزهت‌نامهء علايى ، كه آن را تقديم به علاء الدّين ديلمى كرده است .

9 - جاويدان خرد ، كه معناى آن عقل ازلى و خرد جاويدان است . اين كتاب در حاشيهء كتاب مصور نزهة الارواح و روضة الافراح شهرزورى و در كتابخانهء دانشگاه موجود است . « 1 » در اين اواخر ، به سال 1952 ، استاد عبد الرحمن بدوى آن را با تعليقات و مقدمه‌اى نفيس به چاپ رسانده است .

ابن مسكويه در اين كتاب حكمتها و پند و اندرزهاى ايرانيان و هنديان و عرب و روم را جمع‌آورى كرده است تا معلوم دارد كه عقول بشر در هر زمان و در بين تمام ملل و امم بر اصول حكمت اتفاق دارند و همهء مردم از آن اصول بهره‌مند مىشوند . « 2 »

10 - كتاب آداب العرب و العجم .

11 - كتاب السياسة السلطانية ، كه ممكن است اين همان كتاب او به نام السياسة للملك باشد .

12 - كتاب اصول الحكماء السلف ، و آن رساله‌ايست كه در شرح احوال حكماى پيشين نوشته است و در اول آن مىگويد « شايسته است اكنون كه به حكمت شناخته شده‌ايم آثار حكما را در ( باب ) موجودات بيان كنيم . »

همچنين در اين كتاب ، برخى از صفات پيغمبران و احوال آنان را شرح داده است و از حضرت مسيح ( ع ) اين معنى را نقل كرده است : « كسى كه خانه‌اش را خراب نگاه ندارد و زنش را بيوه و فرزندش را يتيم نكند به ملكوت آسمانها نمىرسد . »


( 1 ) - اين مطلب را استاد ابو ريده در حواشى خود بر تاريخ فلسفهء اسلام ، ص 239 نوشته است . ( 2 ) - - تعليقات همان كتاب .