فلاسفة الشيعة حياتهم وآراؤهم ( فلاسفهء شيعه ) ( فارسي ) — الصفحة ١٦٩

تأليفات ابن سينا

سهيلى نوشته است .

كتاب فى النهاية و اللانهاية .

كتاب ابطال النجوم .

رسالة فى علة قيام الارض فى حيز .

رسالة فى الكيمياء ، كه آن را براى ابو الحسن سهيلى نوشته است و شايد اين رساله همان رسالهء او بنام حقايق الاشهاد فى صحة علم الكيمياء باشد .

آثار ديگر ابو على در موضوعهاى مختلف عبارتند از :

رسالة حى بن يقظان ، كه آن را به هنگامى تأليف كرد كه در قلعهء فردجان زندانى بود . منظور او در اين رساله اشاره به عقل فعال بوده است .

رسالة فى العشق ، كه آن را براى فقيه ابو عبد اللّه محمد بن عبد اللّه بن احمد معصومى نوشته است و در اين رساله رأى خود را دربارهء سريان عشق در تمامى موجودات عالم ، حتى در اعداد ، بيان داشته است .

رسالة فى القوى الطبيعى .

تفسير السماع الطبيعى لارسطو .

رسالة فى الزاوية ، اين رساله را براى ابو سهل مسيحى در گرگان نوشته است .

ارجوزه‌اى به نام كفاية المرتاض فى علم الابوال و الامراض ، كه يك نسخه از آن در كتابخانهء دانشگاه امريكايى بيروت موجود است .

لسان العرب ، در لغت در ده مجلد .

الهداية فى الحكمة ، كه آن را براى برادرش على به هنگامى كه در زندان قلعهء فردجان بسر مىبرد تأليف كرده است .

ابن سينا رسالات بسيارى در تفسير و منطق و شرح محاورات و مباحثاتى كه ميان او و علماى معاصر وى اتفاق افتاده است ، به رشتهء تحرير كشيده و نيز حواشى بسيارى بر كتب قدما و ارجوزه‌هايى در حكمت و پزشكى و علوم ديگر دارد و قصيده‌هايى در فلسفه سروده كه از جمله قصيدهء مشهور او به عينيه دربارهء نفس است كه نقل يكايك آنها مايهء تطويل و موجب تفصيل خواهد شد .

برخى از تأليفات او به لاتين و ديگر زبانهاى اروپايى از قبيل انگليسى و فرانسوى و آلمانى و روسى نيز ترجمه شده است و مدتها نيز مرجع دانشكده‌ها و دانشگاههاى غرب بود و طالبان فلسفه و طب به آنها مراجعه مىكردند . « 1 »


( 1 ) - براى شرح حال ابن سينا از مدارك زير استفاده شد : ابن سينا تأليف رحيم‌زادهء صفوى ، تراث العرب العلمى ،