فلاسفة الشيعة حياتهم وآراؤهم ( فلاسفهء شيعه ) ( فارسي ) — الصفحة ١٣٤

[ قرائن تشيع وى ]

صحبت كردن سخنى چون در و مرواريد از او مىباريد ، كمتر مناظره و بحث مىكرد . بسيار خوب چيز مىنوشت و با عباراتى نيكو سخن مىگفت و در مورد قرآن مجيد هميشه از بحث كناره‌گيرى مىكرد و در تفسير و تأويل و بيان مشكلات قرآن به ظاهر و روايات مستفيض تمسك مىجست . همچنين در تفضيل و برترى دادن بعضى از صحابهء رسول ( ص ) بر بعض ديگر و از مفاخرهء عرب و عجم احتراز مىكرد و مىگفت مناظره در اين سه موضوع هيچ فايده‌اى ندارد و حاصلى به دست نمىدهد زيرا خدا در مورد قرآن مىفرمايد :

قُرْآناً عَرَبِيًّا غَيْرَ ذِي عِوَجٍ « 1 » قرآنى است عربى بدون پيچ‌وخم و قابل فهم براى همه‌كس .

و در مورد ترجيح صحابه ، رسول اكرم ( ص ) فرموده است :

اصحابى كالنجوم باليهم اقدتيتم اهتديتم

اصحاب من مثل ستارگان هستند ، از هريك كسب روشنايى كنيد ، هدايت مىشويد .

و در مورد عرب و ملل ديگر ، خدا فرموده است :

فَلا أَنْسابَ بَيْنَهُمْ « 2 »

بين مسلمانان نسب و نژاد حكومت نمىكند .

و در جاى ديگر فرموده است :

إِنَّ أَكْرَمَكُمْ عِنْدَ اللَّهِ أَتْقاكُمْ « 3 »

گرامىترين فرد نزد خدا كسى است كه از ديگران پرهيزكارتر باشد .

با تمام اوصافى كه ابو زيد داشت - از مقام و شخصيت علمى و فكرى گرفته تا وقار و سنگينى و روشن‌بينى و احتياط او - مع‌ذلك از اتهام برى نماند و به نقل النديم در الفهرست :

« ابو زيد متهم به الحاد بود . »

نمىدانم اين اتهام تا چه پايه صحت داشته است و شايد اتهام او به الحاد ازآن‌جهت بود كه شيعى مذهب بود . چنان كه بسيارى از بزرگان شيعه را هم متهم به الحاد كرده‌اند تا


( 1 ) - زمر ، 28 ( 2 ) - مؤمنون ، 101 ( 3 ) - حجرات ، 13