مطلع انوار ( احوال دانشوران شيعه پاكستان و هند ) ( فارسي ) — الصفحة ٦٢٩
محمد هادى صلحا 1210 ه ق / 1795 م 1290 ه ق / 1873 م
مولانا سيد محمد رضا و مولانا سبط حسن از دوستان او بودند و به آنها بسيار علاقه‌مند بود . وى در چاپخانهء نول كشور ، لكنهو ، سرپرست ادارهء ويراستارى بود و در لكنهو در محلهء گولاگنج زندگى مىكرد . مولانا فضل على مبلغ و مدرس مدرسة الواعظين دامادش بود .
محمد هادى صلحا 1210 ه ق / 1795 م 1290 ه ق / 1873 م
محمد هادى صلحا 1210 ه ق / 1795 م 1290 ه ق / 1873 م
مولانا الخطيب ميرزا محمد هادى صلحا بن ميرزا على بن ببر على بن سهراب عليخان بن طاهر خان وزير ، تورانى الاصل و ايرانى النسل بود . وى در لكنهو به دنيا آمد و در زادگاه خود تحصيل كرد و از سلطان العلماء سيد محمد و سيد العلماء سيد حسين اجازهء جمعه و جماعت گرفت و به دريافت مدارك كمال نايل آمد ، آنگاه در مدرسهء سلطانيه به تدريس فقه مشغول شد و به ايران و عراق سفر كرد . وى در علم كلام و عقايد و حديث و تفسير مهارت تام داشت و شهرت يافت و بعلاوه در مناظره نيز شركت مىكرد .
مولانا محمد هادى صلحا در اواخر عمر به ذكر مصائب ائمه و سخنرانى در مجالس مختلف مىپرداخت و مورد تأييد مردم بود . وى پس از انجام سفرهاى متعدد و شركت در مجالس مختلف ، سرانجام در يكم جمادى الثانى 1290 ه ق در لكنهو ديده از جهان فروبست .
مظفر على اسير مادّهء تاريخ وفات او را كه بيان‌كننده اوصاف و اخلاق اوست چنين سروده است :
افسوس از دورنگى عالم درين زمان * صبح اميد عالميان را نمود شام
در عرض كربلا و نجف هم درين ديار * رفتند بيشتر علماى فلك مقام
ننموده اكتفا به ستمهاى ما سبق * تاريك كرد باز جهان چرخ تيره‌فام
ميرزا كه بود صالح ديندار و متقى * هادى به‌سوى مهدى و هادى پى انام
طاعت‌گزار و پيشنماز و خداشناس * شبهاى پى سجود به سجاده‌اش قيام
زهد و ورع عبادت و تقوا شعار او * در كار نيك كرد به سر عمر خود تمام
بنوشت در مصائب آل عبا كتاب * مطبوع گشته و شده مقبول خاص و عام
اندوخت از زيارت شاه اصم شرف * در علم فقه و حل مسايل بلندمقام
در بحث دين حضور بيان متين او * گاهى نشد اشاعره را جرأت كلام
در اول جمادى ثانى هزار حيف * شد روح پاك او طرف وادى السلام