مطلع انوار ( احوال دانشوران شيعه پاكستان و هند ) ( فارسي ) — الصفحة ٥٩٥

محمد عمر خان ( صولت‌رامپورى ) 1295 ه ق / 1878 م

محمد عليخان ، مير عمدو 1319 ه ق / 1901 م

سيد محمد عليخان معروف به مير عمدو ، رئيس مشهور مظفرپور ( بهار ) عالم و فاضل ، مقدس و خطيب بود . على محمد شاد ( درگذشته به سال 1345 ه ق ) قطعه‌اى را كه دربارهء مرگش سروده ، شخصيت او را روشن مىسازد :

وا دريغا كه در حجاب لحد * شد محمد علىّ ما پنهان

سيد و خان و انجب و اشرف * المخاطب به مير عمدو خان

عابد و ذاكر و رئيس و امير * علما را مطيع و مرتبه دان

فرد واحد به هيئت و به حساب * پيشش اشكال هندسى آسان

انكسار از جبين وى پيدا * معدن خلق و صاحب ايمان

صرف و نحو عرب ورا از بر * با خبر از لغات و معنى آن

آشناى زبان افرنجى * اعتنايى نداشت گرچه بدان

مرجع اهل شهر بعد پدر * به مراتب بزرگ در اخوان

در مصائب كتابها بنوشت * كرد بر ذاكران بسى احسان

همه حرف و حكايتش شب و روز * منحصر بر حديث و بر قرآن

داشت تاريخ فوت كل احباب * بهر تذكار خير او به زبان

بهر غفران هريكى داعى * سيّما در ليالى از دل‌وجان

حالى در قصبهء مظفرپور * نيست چون او محافظ ايمان

« شاد » از مرگ او دلش رنجور * بر لبش آه و ديده‌اش گريان

داد ما را نويد چون كردم * حال او را سؤال از رضوان

گفت تاريخ رحلتش با من * با محمّد على به باغ جنان

( 1319 ه ق )

از قطعه تاريخ ذكر شده معلوم مىشود كه سيد محمد على فردى متهجّد و شب‌زنده‌دار بوده و كتاب مجالس و مواعظ كه نام آن معلوم نيست و همچنين تذكره و وفيات احتمالا از اوست .

محمد عمر خان ( صولت‌رامپورى ) 1295 ه ق / 1878 م

حكيم محمد عمر خان بن آخوندزاده ابن حكيم با يزيد خان در رامپور به تحصيل علوم فارسى و عربى پرداخت و در علوم معقول و منقول تبحر يافت و بعلاوه مناظر و شاعر ، واعظ و