مطلع انوار ( احوال دانشوران شيعه پاكستان و هند ) ( فارسي ) — الصفحة ٥٨٣

محمد عسكرى جونپورى 1117 ه ق / 1706 م 1190 ه ق / 1777 م

گفت : « تاكنون من از يادآورى مرگ نفرت داشتم اما خدا را شكر كه حامل بار امانت خود را پيدا كردم و ديگر از مرگ هراسى ندارم : مؤلف « مظهر الأحدية فى بيان الانساب السادات الزيدية » مىگويد : مرحوم مولانا محمد عسكرى ، معاصر ملا عيوض و شيخ على حزين و در زمان خود در علم ظاهر و باطن بىنظير بود . ( مظهر الأحدية . . تأليف سيد الاحد ، چاپ مطبعه كاظمى جونپورى 1914 م / 1332 ه ق ، ص 8 ) .

غلامحسين طباطبايى او را جزو سادات كرام و اعيان ذى احترام جونپور ذكر كرده است و نظرات خودش را اين‌طور بيان داشته :

بود آن سيد ستوده صفات * كرده از علم خويش اخذ صفات

منطقش را ز دار علم و حكم * در اشارات او شفا مدغم

طلعت او مطالع الانوار * متجلّى غوامض اسرار

وى در علوم و فنون از نوادر زمان خويش بود و در علوم معقول و منقول تبحرى خاص داشت .

مولانا محمد عسكرى غرور و تكبر ، تظاهر و اظهار فضيلت را بد مىدانست و از كسى بد نمىگفت و غيبت‌كنندگان را با نرمى و خوش‌اخلاقى از غيبت منع مىكرد . اخلاقش تعداد زيادى از مردم را به خود جلب كرده بود . از ابيات زير نكات ارزنده‌اى دربارهء شخصيت مولانا به دست مىآيد :

چون مرد ميرعسكرى آن منبع علوم * از عين علم نيك نگه كن كه نور رفت

تاريخ فوت وى ز خرد خواستم بگفت * علّامه اماميهء جونپور رفت

نور مطلق سيد السادات جلوه‌گاه حق * قطب قطب العارفين سيد محمد عسكرى

مير سيد عسكرى كو در علوم * فوقيت بر فاضلان وقت برد

غرّه ذوالحجه ، يكشنبه به شب * جان به جانان عاشقانه سپرد

گفت تاريخ وفاتش قادرى * آه سيد عسكرى وقت مرد

مولانا فرزندى نداشت . ولى شاگردان خود را از اولاد عزيزتر داشت ، از ميان شاگردان او علاوه بر عبد القادر بن خير الدّين عماد و عبد العلى ، اسامى ديگران از تاريخ محو شده است .