تذكرهء مآثر الباقريه ( فارسي ) — الصفحة ٣٨٣

تعليقات

( طبع صفا ، صص 14 - 13 ) در تصحيح مطبوع ، در بيت دوم ، به جاى « مردمى » در مصراع اوّل « زيركى » و به جاى « هبا » ، « جفا » است كه حتى ضبطهاى وفا ، در نسخه‌بدل‌هاى ديوان نيز به چشم نمىخورد .

( 293 ) - معناى بيت تازى : « گويا اقامت‌كنندگان بر درگاه او ، حاجيانى مىباشند كه در ميان احسان وجود او فرود آمده‌اند . »

( 294 ) - معناى بيت تازى : « شكيبايى ورزيدم ، چون خلق من اين بود و همين براى تو بس‌كه خداوند شكيبايى و صبر را مىستايد . »

( 295 ) - معناى بيت تازى : « اى كسانى كه شادكامىها ، در سايهء محبّت‌هاى شماست ، اگر سختىها و موانع نبود ، مشتاق و آرزومندتان ، در اين سايه رستگار مىشد ؟ »

( 296 ) - معناى بيت تازى : « كى تاريكى گمان‌هاى دروغ زدوده خواهد گشت و چهره صبحگاه راستى از هر سو پديدار خواهد شد ؟ »

( 297 ) - آقا محمّد مهدى : ر ك : تعليقه ش 38

( 298 ) - در نسخهء ديگرى از تذكره ، يك مصرع قبل از مصرع آخر وجود دارد : « قاطر مهدى روان است اى خدا » ( تاريخ تذكره‌هاى فارسى ، ج 2 ، ص 117 )

( 299 ) - معناى بيت تازى : « اين ( شعر ) چيزى است كه اوهام را جايز ساخت و دانشمندى بزرگ را زنديق كرد . »

( 300 ) - معناى بيت تازى : « آن‌گاه كه طلاى ناسره بر سنجش‌گرى عرضه شود ، پس بىترديد آلودگى از حقيقت جدا و آشكار مىشود . »

( 301 ) - حافظ

( 302 ) - معناى بيت تازى : « اگر كسى باده‌اى كه من چشيده‌ام . بنوشد ، مستى تا چندين روز او را رها نخواهد كرد . »

( 303 ) - امروز ، آرزوهايى كه وعده داده شده بود ، تحقق پذيرفت و از بزرگى ، به بالاترين حد آنچه مىخواست ، دست‌يافت .

( 304 ) - قصيده از وفا است .

( 305 ) - كاخ عشرت : عمارت مجلل سرپوشيده .

براى تفصيل آن ر ك : مسجدى ، حسين ؛ سيف الدّوله ، پيشين ( تعليقه ش 125 ) البتّه مرحوم استاد همايى كه آن را تحت عنوان « عمارت ديوان خانه و سرپوشيدهء صدرى » آورده ، بر آن است كه انتساب آن به سيف الدّوله اشتباه است و اصل آن را بين 1218 - 1215 ه ق ، حاج محمد حسين خان صدر اصفهانى بنا كرد . و اللّه يعلم . ( تاريخ اصفهان ، ج 3 ، صص 20 - 419 )

( 306 ) - آقا محمّد باقر سمسورى ( زنده در سال 1247 ق ) از نوابغ خوشنويسان نستعليق در قرن سيزدهم هجرى است . نمونه خط دلكش او كه هم‌اكنون موجود است سنگ قبر مادر شاهزاده در تكيه‌اى به همين نام و نيز سنگاب مقبرهء سيّد شفتى در مسجد است . ( تاريخ اصفهان ، مجله هنر و هنرمندان ، ص 136 و نيز ر ك : تعليقات ش 95 و 207 ) .

( 307 ) - مير عماد : محمّد بن حسين حسنى سيفى