تذكرهء مآثر الباقريه ( فارسي ) — الصفحة ٣٧٨
تعليقات
به بوشهر ، يك‌بار در سال 1244 ق با اقامت سه‌ماهه در بوشهر و يك‌بار در 1246 قمرى اتفاق مىافتد . اما باليوز بوشهر كه بايستى وسائل سفر وصال را به هندوستان آماده كند ، نخستين بار او را با سردى مىپذيرد . پس از سه ماه ، بالاخره و ناگهانى به وصال خبر مىدهد كه كشتى آماده است . اما وصال چند روزى مهلت مىخواهد تا ساز سفر را آماده كند . باليوز امتناع مىورزد و تأخير را به زيان او و دولت بهيه انگليس مىداند . وصال حساس هم يك‌باره دل از اين سفر مىكند . خود مىگويد :
مع القصه چون ديدم آن مردمى ( ! ) * چو عنقا نهان آمدم ز آدمى
ز هندوستان دل بپرداختم * به ويرانهء خويشتن ساختم
( ر ك : ماهيار نوابى ، يحيى ؛ خاندان وصال شيرازى ، صص 23 - 21 )
( 242 ) - براى قصيده معروف سنايى ر ك : ديوان سنايى ، تصحيح مدرّس رضوى ، صص 91 - 678 با مطلع :
مسلمانان مسلمانان ، مسلمانى ، مسلمانى * از اين آيين بىدينان پشيمانى ، پشيمانى
( براى قصيده وصال در ديوان تصحيح دكتر محمود طاوسى ر ك : ج 1 ، صص 30 - 426 . )
( 243 ) - هود / 43 : « قال سآوى الى جبل يعصمنى من الماء . . . »
( 244 ) - تلميح به « فاتبعه شهاب ثاقب » صافات / 10 دارد .
( 245 ) - طوسى : هم مىتواند خواجه نصير الدّين طوسى - حكيم و عالم بزرگ قرن هفتم ( 672 - 597 ق ) و هم ابو جعفر محمّد بن حسن طوسى - فقيه شيعه و ملقب به شيخ الطّائفه ( 460 - 385 ق ) باشد . كتب هر دو در حوزه‌هاى متداول علمى قديم تدريس مىشده و هنوز هم مىشود .
( 246 ) - مكّى : به گمانم مقصود ابو محمّد ابن ابى طالب حموش بن محمّد بن مختار الاندلسى القيسى ( 437 - 355 ق ) از علماى مفسر است كه تأليفات متعدد در لغت و تفسير دارد از جمله « مشكل اعراب القرآن » و شايد محمّد بن مكّى - شهيد اوّل - متوفاى 786 ق صاحب « اللمعة الدّمشقية » است .
( 247 ) - حلّى : شايد مقصود علامه حلّى ، ابو القاسم نجم الدّين جعفر بن حسن بن يحيى معروف به محقق اوّل يا محقق حلى ( ف 676 ق ) از بزرگ‌ترين فقهاى شيعه باشد .
( 248 ) - گيلانى : مقصود وصال به قطع يقين « سيّد شفتى » است . ( ر ك : بخش سيّد شفتى ، در مقدّمه )
( 249 ) - ثالِثُ ثَلاثَةٍ : ( تركيبى است قرآنى ) مائده / 73
( 250 ) - براى نسب‌شناسى سادات طباطبايى همچنين رجوع شود به :
كياگيلانى ، سيّد احمد بن محمّد بن عبد الرحمن ( قرن دهم ) : سراج الانساب ، به اهتمام سيّد مهدى