تذكرة المعاصرين ( فارسي ) — الصفحة ٣١٠

* ص 165 ملّا سعيد اشرف مازندرانى ( متوفّى : 1116 ه . ق )

وى علاوه بر شاعرى در خوشنويسى « 1 » و نقّاشى نيز دستى داشته است ، رباعى زير اين معنى را تصريح مىكند :

اشرف تو كميت نكته‌دانى رانى * اسرار و رموز جاودانى دانى

هرچند كه مانند ندارى در خط * در شيوهء تصوير به مانى مانى

در شعر و سخنورى به شيوهء صايب « 2 » معتقد بود و از وى پيروى مىكرد .

انواع شعر اعم‌از قصيده ، غزل ، مثنوى و قطعه را تجربه كرده است .

تذكره‌نويسان از او به نيكى ياد مىكنند و سبك شاعرى او را مىستايند .

صاحب شمع انجمن مىگويد : « 3 » سيد فاضل صاحب جودت بود ، شاعر و الا قدرت ، طبع چالاكش معانى تازه به هم رسانيد و گلهاى سخن رنگين در جيب و دامن سامعه مىافشاند .

در تذكره‌هاى سرو آزاد و هفت آسمان « 4 » مطالب مذكور عينا تكرار شده است .

در كلمات الشعرا « 5 » و رياض الشعرا « 6 » با الفاظ زير از او ياد و ستايش شده است :

از خوش‌خيالان زمان بود ، معنىياب خوش‌خيال بود . اكثر تلاش به طرز ايهام مىكند ، عجب صاحب قدرت است . در ترتيب نظم طبعى به غايت عالى داشت . در سفينهء خوشگو « 7 » هم از فضل و كمال او ياد شده است ، تنها تذكرهء صحف ابراهيم « 8 » است كه دربارهء او نظرى متفاوت ابراز مىكند :

در بند الفاظ نابسته و مضمون تازه آنقدر همّت آن والاهمّت مصروف بود كه

- الاحوال جهان‌نما ، تصحيح على دوانى ، صص 132 - 133 ) ( 1 ) . در خط شاگرد عبد الرشيد ديلمى خواهرزادهء ميرعماد سيفى حسنى قزوينى بود . ( 2 ) . با ميرزا صائب و ميرزا طاهر وحيد قزوينى هم‌صحبت بوده است . ( 3 ) . شمع انجمن ، محمّد صديق حسن خان ، صص 32 - 34 . ( 4 ) . هفت آسمان ، مولوى آغا احمد على احمد ، صص 158 - 159 . ( 5 ) . كلمات الشعرا ، محمّد افضل سرخوش ، ص 7 . ( 6 ) . رياض الشعرا ، عليقلى خان واله داغستانى ، ذيل اشرف مازندرانى . ( 7 ) . سفينهء خوشگو ، بندر ابن داس خوشگو ، دفتر سوّم ، صص 17 - 22 . ( 8 ) . صحف ابراهيم ، على ابراهيم خان خليل ، ص 9 ، 5 ح .