تذكرهء نتائج الافكار ( فارسي ) — الصفحة ٧٠١

[ 455 ] [ مردان عليخان مبتلاى مشهدى ]

بزرگوارش ميرزا محمّد به معيّت نوّاب برهان الملك سعادت خان نيشاپورى در عصر محمّد معزّ الدّين جهاندار شاه وارد هند گشت و در زمان محمّد فرّخ‌سير در سلك ملازمان شاهى انسلاك يافت . پس از آن پسرش محمّد عليخان هم در مرافقت برهان الملك و بعد وفات او به خدمت نوّاب ابو المنصور خان صفدر جنگ كه به حكومت صوبهء اود مأمور گشته ، اعتبارى تمام به هم رسانيد ، و به وسيلهء جميله‌اش از پيشگاه احمد شاه به منصب پنج‌هزارى و خطاب بهادرى امتياز اندوخت .

بالجمله ، مردان عليخان كه نام اصلى وى ميرزا كاظم است و ولادتش در لكهنو رو نمود و از نوّاب صفدر جنگ به خطاب مردان عليخان سرفراز گشت و كتب ضرورى به خدمت مولوى وجيه الدّين نظام‌آبادى جونپورى تحصيل نموده ، در نحو و فقه استعداد وافى داشت و خط نستعليق و نسخ خوب مىنگاشت . شاعر خوش‌فكر و نيكوتلاش بود و مشق سخن هم از مولوى موصوف مىنمود و به صحبت اكثرى از شعرا مثل شيخ عبد الرّضا متين و غيره رسيده ، و تذكرة الشّعرايى موسوم به نظم معانى تأليف ساخت ؛ و اواخر مائة ثانى عشر مبتلاى پنجهء اجل گرديد . از اوست :

چرا خجل ز سگ كوى يار مىگشتم * نمىگداخت غم او گر استخوان مرا ؟

* * *

حيف كه رفت يار من بىسبب از كنار من * دست نمىتوان گرفت عمر گريزپاى را

* * *

آگاه تا شوى ز غم انتظار ما * نرگس دمد به جاى گياه از مزار ما

* * *

باز فرياد كدامين دل شيدا برخاست * كه قيامت پى تعظيم وى از جا برخاست ؟

* * *