تذكرهء نتائج الافكار ( فارسي ) — الصفحة ٣٦٩

[ 237 ] [ زراتشت پور بهرام پژدو ] « 1 »

بنا به گفتهء شاعر اين داستان نيز مانند داستان‌هاى سابق از مأخذ پهلوى نقل شده است .

4 . داستان شهزادهء ايران‌زمين با عمر بن خطّاب : اين داستان به قول « وست » دانشمندان اروپايى داراى 473 بيت و در ضمن كتب روايات و يزدگردنامه تأليف خاضع نيز ضبط است و در بعضى از نسخه‌ها شمارهء آن تا 588 ديده شده است . در اين نامه است كه از محمّد خوارزمشاه ، آخرين پادشاه ايرانى ، نام مىبرد :

محمّد نام او خوارزمشاه است * ز اوّل كينه‌جوى و رزم‌خواه است

5 . خمسهء زرتشت : به‌جز آنچه ياد شده است ، مىنويسد كه خمسهء زرتشت بهرام پژدو داراى 929 بيت پارسى است و سرايندهء آن همان زرتشت بهرام پژدو است .

به‌هرحال زرتشت بهرام پژدو از شعراى خوب سدهء هفتم هجرى است كه به آيين زرتشتى مىزيسته و اشعارش بيشتر در فرهنگ‌هاى جهانگيرى و انجمن‌آرا شاهد لغت آورده‌اند . از خصايص اشعار زراتشت بهرام آنكه كلمات تازى را مانند فردوسى كمتر به كار مىبرده ، جز در موارد لازم از استعمال آن‌ها خوددارى نموده ، و چه بسا كلمات فارسى اصيل را امروز مىتوان در آثار او جستجو كرد ؛ امّا حيف كه تعصّب تذكره‌نويسان نگذاشت كه از او نام و نشانى در كتب خويش براى ما به يادگار گذارند ، تا امروز بتوانيم بهتر از زندگانى او سروسامانى جوييم . اين مختصر هم براى ياد آن شاعر در اين كتاب رقم رفت . از نمونه‌هاى اشعار او :

به اينجا چون رسانيديم گفتار * جهان شد چون بهشت از صنع دادار

عرب را فخر بر شمشير تيز است * ز شمشير خطاشان رستخيز است

همه پاك است دين ما ز دينان * شدن دور از بدى و مكر و دستان

كم‌آزارى ورا دور است بودن * هميشه بىكژى و كاست بودن

نخستين داد دادن از تن خويش * غم روز پسين را خوردن از پيش