تذكرة الشعراء ( فارسي ) — الصفحة ٦٩١

[ 303 ] خرّمى سمرقندى

گفته :

غزل :

اگر مه ديدنم باشد هوس روى تو مىبينم * طواف كعبه را كى درخور كوى تو مىبينم

به افسون مىبرى دل را دمادم مىشود ظاهر * چو اين طرز نگاه از چشم جادوى تو مىبينم

چو در محشر درآيم هركجا گردم به ياد تو * بهشت و حور و كوثر را دعاگوى تو مىبينم

مرو در صحبت اغيار اى شوخ پريچهره * كه ايشان دشمن چندند و بدگوى تو مىبينم

تو را با آنكه دانم نيست ميلى جانب « خطى » * ولى او را دل و چشم و نظر سوى تو مىبينم

[ 303 ] خرّمى سمرقندى

[ 303 ] خرّمى سمرقندى

[ سدهء دهم هجرى / شانزدهم ميلادى ] خرّمى سمرقندى ، چندگاهى در قشلاق جاجو ، امام بود ، آخر الامر بنگى شد و همراه لوندان و ظريف‌مشربان مىگشت و مهزل گرديده بود . دماغش خالى از اختلالى نبود و غلول مالى را ، به غايت نيكو مىنمود . اكثر همراه جناب نتيجة الاشراف ميرزا طاهر ابن شيخ شرف الدّين حسين ، مىديدم . با وجود بنگىگرى ، سر به گريبان تخيّل فرو برده ، در درك اسرار معانى مىكوشيد . گويا ارادهء سير هند كرده و باز مانع گرديده ، اين غزل را بدان جهت گفته بوده :

غزل :

دلم به دست فراقش اگرچه در بند است * چو نى به نالهء شبهاى هجر خرسند است

نمىروم سوى هند و ندارم اين سودا * چرا كه جلوه‌گهى يار من سمرقند است

ز جام باده مرا منع مىكند زاهد * به قول او نرود هركسى ، خردمند است

زبان طوطى طبعم شكرفشان گشته * كه نخل قامت او را همه ثمر قند است

هواى هند بيا « خرّمى » برآر از سر * كه كام دل شده از هجر يار در بند است