تذكرة الشعراء ( فارسي ) — الصفحة ٢٦٦

[ « 59 » ] [ جانى كابلى ]

مقطع :

گر به عشّاقان سرى باشد تو را اى نازنين * « جانى » بيدل يكى از عاشقان كابل است

بعد از آن ، از اين كمينه ، شعر طلبيد ، اين غزل را كه به جهت دريافت صحبت ميرزا شادى گفته بودم ، به عرضش رسانيدم :

غزل :

دل كه بسيار نامرادى ديد * شكربارى كه روى « شادى » ديد

در نهايت به راحتى برسد * هركه او رنج در مبادى ديد

هرچه دل ديد از نكوييها * همه از نيك‌اعتقادى ديد

جان به بازار عشق برد رقيب * جنس خود را عجب كسادى ديد

« مطربى » عاقبت مرادى يافت * گرچه بسيار نامرادى ديد

بدان كه سفر را فوايد بسيار و منافع بىشمار است و به نزديك محقّقان ، لا بدّ است از مسافرت ، براى آنكه تكمّل نفسانى و ترقّى از حضيض حيوانى ، بىاكتساب علوم حقيقى و افشاى معارف الهى ، متعذّر است و اين معنا ، مرد را در وطن حاصل نيايد مگر در سفر .

شعر :

المرء ليس به بالغ فى ارضه * كالصقر ليس بصايد فى وَكرِهِ

* * *

برون خرام و سفر كن گرت همى بايد * كه برخورى ز حيات و مرادها چينى

نگاه كن به مثل ، بر پيادهء شطرنج * كه تا سفر نكند ، كى رسد به فرزينى

و حضرت امير المؤمنين و امام المتّقين مرتضى على - كرّم اللّه وجهه « 1 » - در باب مسافرت و فوايد آن ، مىفرمايند :

شعر :

« تبعّد عن الاوطان فى طلب العلى * و سافر ففى الاسفار خمس « 2 » فوايد

( 1 ) . در نسخهء استنساخ شده : ( وجه ) . ( 2 ) . در نسخهء استنساخ شده : ( الاسفار حسن ) .